ኣብ ሊብያ ኣብ ልዕሊ ኣሽሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዓለም ደረጃ ዝንቀሳቐስ መርበብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰባት ግፍዒ ከምዝፈጸመ ኣገልግሎት ዓቃቢ ሕጊ ሆላንድ ሓቢሩ። ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተኣሲሮምን ተሃስዮምን፣ ኣባላት ስድራ ቤቶም ድማ በጃ ንኽኸፍሉ ተገፊፎም። ሕጂ ብኣማኢት ዝቑጸሩ ግዳያት ኣብ ሆላንድ ይነብሩ። ብዛዕባ እዚ መግለጺ ብ191 መሰኻኽር ኣገልግሎት ዓቃቢ ሕጊ ሆላንድ ተዋሂቡ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ፡ ኒዩሱር ምስቶም ግዳይ ኣሰጋገርቲ ዝኾኑን ንኣዋርሕ ኣብ ከባቢ ከተማ ባኒ ወሊድ ኣብ ሊብያ ኣብ ዝርከብ ሕርሻታት ተኣሲሮም ዝነበሩን ኤርትራውያን ኣዘራሪቡ። ህላወ እተን ኣብያተ ማእሰርቲ ብመግለፂ፣ ስእልን ሳተላይት ምስልታትን መሰረት ብምግባር ተረጋጊፁ ኣሎ።
ኣብዛ ቪድዮ ኣብ ቤት ማእሰርቲ እንታይ ከም ዘጋጥምን ብድሕሪኡ ዘሎ ስርዓትን ነርኢ ኣለና፤
“ኣብቲ ቀጽሪ ሰለስተ ዓበይቲ መኽዘናት ነይሮም፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መኽዘን ልዕሊ 2 ሽሕ ሰባት ነይሮም” ይብል ሓደ ካብቶም ግዳያት። ካብ ስርዓት ህግደፍ ወይ ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ሕነ ምፍዳይ ኣብ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኣባላት ስድራ ስድራ ከይበጽሑ ብምስጋእ፡ ስሞም ከይተገልጸ ጥራይ እዮም ታሪኾም ክነግሩ ዝደልዩ። “ገሊኦም ብለይቲ ገሊኦም ድማ ብመዓልቲ ይድቅሱ ምኽንያቱ ኩሉ ሰብ ብሓንሳብ ዝድቅሰሉ እኹል ቦታ ስለዘየለ።”
ግዳያት ብበትሪን ብናይ ጀርዲን ቱቦን ከምዝተሃርሙ ይዛረቡ። ነዚ ግህሰታት ዘርኢ ቪድዮ ንዋት ኣሎ። ደቂ ኣንስትዮ ስደተኛታት ካብ መኽዘናት ብኣሰጋገርቲ ተወሲደን ክዕመጻ እየን። “ኣብ ልዕሊ እተን ደቂ ኣንስትዮ ኣዝዩ ሕማቕ ነገር ገይሮምለን፡ ሓደ ሓደ ግዜ’ውን ብፊልም ይቕረጽ ነይሩ” ይብል ሓደ ካብቶም ግዳያት።
ኒውሱር ዘዘራረቦም ሰባት ኣብቲ ኣብ ልዕሊ ገለ ጥርጡራት ዝቐረበ ገበናዊ ክሲ መሰኻኽር ኣይኮኑን።
ሞዴል ገበናዊ እቶት።
ኣዝማድ ናይቶም ኣብ ሆላንድ ዝርከቡ ስደተኛታት በጃ ክኸፍሉ በቶም ኣሰጋገርቲ ተጸዊዖም። ብመሰረት ጸብጻብ ኣገልግሎት ዓቃቢ ሕጊ፡ ብሚልዮናት ዝቑጸር ዩሮ በዚ መንገዲ ተረኺቡ። “ስርዓት ምዝመዛ ከምዝተማህዘ ንርኢ ኣለና፡ እዚ ድማ ሰባት ከም ኣቑሑት ዝረኣዩሉ ሞዴል ገበናዊ እቶት’ዩ” ይብል ሓላፊ ፕረስ ገርበን ዊልብሪንክ ካብ ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ዓቃቢ ሕጊ።
ኤርትራዊ ክኢላ ሚርጃም ቫን ረይዘን (ዩኒቨርሲቲ ቲልበርግ) ከም ዝብሎ፡ ስርዓት ኤርትራ ኣብ ሆላንድ ኣብ ዝካየድ መርበብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰባትን ምጭብርባርን ይነጥፍ ኣሎ። ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ምስ ኣብ ሆላንድ ምስ እቲ ስርዓት ዝተኣሳሰሩ መንጎኛታት ዝሰርሑሉ “ዕጹው ስርዓት” ኢላ ትጽውዖ።
“ኣብ ሊብያ ዝርከቡ ግዳያት እናተሳቐዩ ምስ ኤርትራውያን ኣዝማዶም ብተሌፎን ክዛረቡ ይግደዱ። ድሕሪኡ በጃ ክኸፍሉ መምርሒ ይወሃቦም፡ ድሕሪኡ ድማ መንጎኛታት ስርዓት ነቲ ገንዘብ ይእክብዎ” ይብል ቫን ረይዘን። ንሳን ጉጅለ መጽናዕታን ምስ ኣማኢት ስደተኛታት፡ ተቓወምትን ኣሰጋገርትን ኣዘራሪበን ።
ቫን ረይዘን ከም ዝበሎ፡ ሰበስልጣን ኤምባሲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሊብያ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰባት ዝካየደሎም ቦታታት በጺሖም። ሓደ ኣገዳሲ ኣባል መርበብ ኮንትሮባንድ እውን ሕጂ ኣብ ምስጢራዊ ኣገልግሎት ኤርትራ ይሰርሕ ከምዘሎ ይንገር። እቲ ናይ በጃ ክፍሊት በቲ ስርዓት ዝቆጻጸሮ ኣማራጺ ፋይናንሳዊ ስርዓት ከም ዝፍጸም ቫን ራይዘን ይዛረብ።
ብመሰረት ኣገልግሎት ዓቃቢ ሕጊ፡ ኣብ ሆላንድ ዝርከቡ ኤርትራውያን፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ስርዓትን ካብ ኣሰጋገርትን ፍርሒ የጋጥሞም። ዓቃቢ ሕጊ፡ ስርዓት ኤርትራ ኣብ መርበብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰባት ተሳትፎ ከምዘለዎ ዝሕብር ጭቡጥ ምልክታት ኣሎ ድዩ ዝብል ሕቶ ክምልስ ኣይደልን። “ኣብዚ እዋን’ዚ ብዛዕባ እዚ ዋላ ሓንቲ ክንብል ኣይንኽእልን ኢና” ይብል ሓላፊ ፕረስ ዊልብሪንክ።
ኤምባሲ ኤርትራ: ዝተፈብረኸ ክስታት
ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሄግ ንዝቐረበሉ ሕቶ መልሲ ብጽሑፍ መልሲ ሂቡ፡ “ኤምባሲ ኤርትራ ነቲ በዞም ተመራመርቲ ዝበሃሉ ካብ ቲልበርግ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዝቐርብ ዘሎ ፈጠራ ክስታት ብጽኑዕ ይነጽጎ።” እቲ ኤምባሲ ብተወሳኺ “ኣገልግሎት ዓቃቢ ሕጊ ሆላንድ ኣንጻር ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰባት ዝወሰዶ ሕጋዊ ስጉምትታት ምሉእ ብምሉእ ከምዝድግፍ” ይጽሕፍ። ምሉእ መልሲ ኣብዚ ኣንብቡ ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሆላንድ ብዛዕባ መጽናዕቲ ቫን ራይዘን ከም ዝፈልጥን “ምስግጋር ደቂ ሰባት ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ገዛእቲ ኤርትራ ከም ዝፍጸም ዝሕብር ሓያል ምልክታት ኣሎ” ኢሉ ይኣምን። እቲ ሚኒስትሪ፡ ስርዓት ህግደፍ ኣብቲ ሕጂ ዝኽሰስ ዘሎ ፍሉይ መርበብ ኮንትሮባንድን ክፍሊት በጃን ክህልዎ ዝኽእል ርእይቶ ክህብ ኣይደልን።
ጠበቓ ዋሊድ፡ ንሳን ዓሚላን ሕጂ መልሲ ምሃብ ግቡእ ኮይኑ ከምዘይስምዖም ይዛረብ።
ዳርጋ ኩሉ ግዜ ዑቕባ ንኤርትራውያን
ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ናጻ ዘይብላ ሃገራት ዓለም እያ። ናጻ ፕረስ የለን፡ ብዘይካ ሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ኩሉ ተኣጊዱ፡ ወተሃደራዊ ሰልፊ ኣሎ፡ መዓስ ከም ዝውዳእ ግን ንጹር ኣይኮነን። ብፍላይ መንእሰያት ካብ ሃገር ይሃድሙ ኣለዉ። ብሰንኪ እዚ ኩነታት ኤርትራውያን ዳርጋ ኩሉ ግዜ ኣብ ሆላንድ ዑቕባ ይወሃቦም። ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣስታት 25 ሽሕ ኤርትራውያን ኣብ ሆላንድ ይነብሩ፡ ብቐንዱ ድማ መንእሰያት ደቂ ተባዕትዮ እዮም።
ብዛዕባ እቲ መጽናዕቲ
ኒዩሱር ኣብ ከባቢ ከተማ ባኒ ዋሊድ ክልተ ብመንደቕ ዝተኸበበ ሕርሻታት ከምዘለወን ኣረጋጊጹ ኣሎ፡ እዚ ድማ ኣብ መግለጺታት ግዳያት ይንጸባረቕ። እዚ ድማ ኣብ መንገዲ 51 ቅድሚ ሕጂ ብባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ከም ቦታ መዓስከር ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰባት ተባሂሉ ዝተመደበ ቦታ ዝምልከት እዩ።
ግዳያት ናብ ካልኣይ ቦታ እውን የመልክቱ ፣ እዚ ድማ ብሕርሻ ደርሁ ዝፍለጥ እዩ። ካብ ሳልሳይ ቦታ ኣብ ሰሜን ባኒ ወሊድ ብብርጌድ ሊብያ 444 ዝተቐድሐ ቪድዮ ኣሎ።እዚ ምልሻ ብኣምነስቲ ኢንተርናሽናል ምስ ስቅያትን ዘይወግዓዊ ማእሰርትን ዝተኣሳሰር እዩ።
