Ethiopia: World Powers Urge Factions in Tigray Conflict to Embrace Dialogue ሓይልታት ዓለም ነቶም ኣብ ውግእ ትግራይ ዝነበሩ ጕጅለታት ምይይጥ ኪቕበሉ ተማሕጸንዎም

https://allafrica.com/stories/202110140131.html?utm_campaign=allafrica%3Aeditor&utm_medium=social&utm_source=twitter&utm_content=promote%3Aaans%3Aabmrjk

ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ 7 ሰበ ስልጣን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ናይ ምስጕጕ ሕጋዊ መሰል ከም ዘይብላ ገለጸ UN says Ethiopia has no legal right to expel 7 UN officials

Crisis deepens in the international system and United Nations | Column

https://apnews.com/article/africa-united-nations-ethiopia-antonio-guterres-abiy-ahmed-f5c9015472474462081a8fd769e5b18e

ኢትዮጵያ 7 ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ው. ሕ. ሃ.UNICEF OCHA

UNICEF logo

መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጣዊ ጕዳያታ ጣልቃ ብምእታዎም ሸውዓተ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ውድብ ሕቡራት ሃገራት ካብታ ሃገር ክስጐጉ ኣዚዙ ኢዩ። ሓሙስ ናይ ግብረ – ሰናይ ሰራሕተኛታት ናብቲ ን11 ወርሒ ዝኸውን ብውግእ ተዋሒጥዎ ዝጸንሐ ውግእ ዝመልኦ ዞባ ትግራይ ክኣትዉ ከም ዘይክእሉ መጠንቀቕታ ክሰምዑ ኸለዉ ኢዩ እዚ ስጕምቲ እዚ እተወስደ ።

እቶም ሸውዓተ ኻብ ማዕከን ቈልዑ ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ዩኒሴፍ) ከምኡውን ካብ ቤት ጽሕፈት ሰብኣዊ ጕዳያት ውድብ ሕቡራት ሃገራት (ዩኖቻ) ዝመጹ ውልቀ-ሰባት “ፐርሶና ኖን ግራት” ተባሂሎም ተኣዊጆም ካብታ ሃገር ንኽወጹ ድማ 72 ሰዓት ከም እተዋህቦም ሚኒስትሪ ወጻኢ ሓሙስ ገለጸ።

ሰሉስ ሓላፊ ረድኤት ው. ሕ. ሃ. ማርቲን ግሪፊዝ እቲ ንሰለስተ ወርሒ ዝቐጸለ “ናይ ሓቂ ዕንቅፋት” ረድኤት ናብ 10 ሚእታዊት እቲ ኣብ ከባቢ ሽዱሽተ ሚልዮን ሰባት ዜድሊ ነገራት ከም ዚቕይድ ገለጸ።

ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ እውን ብግዴኦም ነቶም ስሞም ዘይተጠቕሰ ሰራሕተኛታት ረድኤት ንሰራዊት ትግራይ ከም ዚድግፍዎምን ከም ዜዕጥቕዎምን ገይሮም ከሰስዎም።

ብ ቀይሕ ምንጻፍ ዝተቀበልዎ ውልቀ መላኺ ኣብ ቀይሕ ደም ኣጥሒልዎም ።

ክንዲ ፍረ ኣድሪ ክብረት ህዝቡን ፍቅሪ ዓዱን ዘይብሉ ዕሉል መራሒ ሃገረ ኤርትራ ብዝግባእ መንነቱ ኣመስኪሩ ኣሎ ። ቅድሚ ሰለስተ ዓመታት ኣቢሉ ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ሰላም ክሰፍን ኢዩ ተባሂሉ ዘይተተስፈወን ሃንቀው ዘይበለን ዳርጋ ኣይነበረን ። ብፍላይ መብዛሕቱ ህዝቢ ኤርትራ ብዙሕ ኢዩ ተተስፍዩ ኔሩ ። እቲ ምንታይሲ ኣብ ኩሉ መዳያት ኣብ ልዕሊኡ ዝወረደ ኣደራዕ መወዳድርቲ ስለ ዘይነበሮ ። ዕሉል ኢሰያስ ሎምስ ገለዶ ብኣቢ ኣሕመድ ተጸልዩን ካብኡ ተማሂሩን ይመሓየሽ ይከውን ካብ ዝብል ቅዱስ ቅንእን ተስፋን ዝነቅል ተስፋ ድማ ኢዩ ። ኮይኑ ግን ኣይንተዓደሎ ሕማም እምበር ጥዕናስ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ስለዘይመሓላለፍ ወያ በዓል ዓዲ ሃሎ ተገልቢጡ ንበዓል ኣራት ኪሎ ደኣ ሕማም ኣሕለፈሉ ። እንዳጠበረን ጠባበረን ሕማም ውልቀ ምልኪ ሕማም ዘይናትካ ምግባት ሕማም ንዝተቃወመካ ምእሳርን ምቅታልን ሕማም ዕንደራ ኹናትን ዕንወትን ።

ንነዊሕ እዋን ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ገበን ምስ ዝፈጸመን ንበሽሓት ዝቁጸሩ ብጾቱን ሰላማውያን ሰባትን ኣብ ጸልማት ጎዳጉዲ ዘስፈረ መራሒ ነቲ ብደም ዝጨቀወ ኣእዳዉ ሰላም ምባል ንገዛእ ርእሱ ብሓቂ ዘሰክፍ ኢዩ ኔሩ ። እቲ ዝገደደ ግን ብኣደናገርቲ ቃላቱ ተዓሻሺካ ነቲ ዕሉል ጨካን ምሙጋስን ከም ሓደ ናይ ሰላም ሃዋርያ ርኢኻ ምምስካርን ብቀይሕ ምንጻፍ ክትቅበሎ ምድላይን ደምበርከ ናይ ሓቂ ኢዩ ዘየብል ኣይነበረን ። መራሒ ኢትዮጵያ ብደም ዝጨቀዋ ኣእዳው ውልቀ መላኺ ሃገርና ክጭብጥ ከሎ ኣደራዕ ህዝቢ ኤርትራ ዘይፈልጥ ኣይነበረን ኮይኑ ግን ቀይሕ ባሕሪ ንምውናን ብዝብል ኣእሞሩኡ ስለ ዝተደፍነ ካልእ ኣይ ዓጀቦን።

መን ሙኻንካ ክፈልጥ ምስ መን ከምትኸይድ ቅድም ንገረኒ ከምዝበሃል ኣብ ሓጺር ግዜ መኻይድትን መማኽርትን ዘይመረጸ ንግጉስ ንሙካን ጥራይ ዝሓልም ዝነበረ ኣቢ ኣሕመድ ሃገሩ ኣብ ጸልማት ሸሚምዋ ይርከብ ። ንገዛእ ህዝቡ ምስ ጟና ተሻሪኩ ህዝብን ንብረትን ክቀትልን ክራሲን ድማ ግዜ ኣይወሰደን ። ዓለም ብዓለማ ውን ተዓዚባቶን ክዒባቶን ኢያ ። ኣቢ ኣሕመድ ምስ ዕሉል ኢሰያስ ተሻሪኹ ኣብ ትግራይ ሓዊ ከሳውር ከሎ ኣብ ትውልዲ ዓዱ ተገልቢጡ እቲ ዝወልዖ ባርዕ ከምዘንድዶ ኣየስተብሃለን ኔሩ ። ሎሚ ኹናት ራስያ ስደትን ዝምታን ከምኡ ድማ ብዓቢኡ ዘየናሕሲ ጥሜት ኣብ ግዝኣት ኣምሓራ ይረአ ምህላው መርኣያ ስሱዕ ባህርያቱ ምኻኑ ኢዩ ዝሕብር ።

ግዝ ኣታዊ ሓድነት እምበር ስቃይ ደቂ ሰባት ዘይዓጦ ኣቢ ኣሕመድ ወዮ ብቀይሕ ምንጻፍ ዝተቀበሎ ሰራም ህግደፋዊ እነሆ ንኢትዮጵያ ብቀይሕ ደም ከምትቅባእ ጌሩ ነቲ ግዝኣታዊ ሓድነታ ኣብ ሓደጋ ኣእትይዎ ይርከብ ። ድሕሪ ማይ ኣብ ባዓቲ ኮይንዎም ድማ ተወለድቲ ኣምሓራ ነቲ ብህግደፍ ዝተኻየደን ገና ውን ዝካየድ ዘሎን ራስያ ንብረት ምስ ተዓዘቡ ኣንጻር ህግደፍ ብረቶም ከዋጣውቱ ጀሚሮም ኣለው ። ዘይስንካ ሑጻ ቆርጥመሉ ኮይኑ ኣብ ልዕሊ ትግራዎት ምስ ጟና ወጊኖም ዝፈጸምዎ ነውሪ ሕጂ ኣብ ገገዝኦም ምስ መጾቶም ሕማቅ ከምዝውዓሉ ዝተሰቆሮም ኢዮም ዝመስሉ ። ጸገምን ኣደራዕን ህዝቢ ኤርትራ ከምዘይፈለጡ ዕሽሽ ብምባል ነቲ ገባቲ ሸውሃቶም ጥራይ ንምዕጋብ ንዕሉል ሽፍታ ከም ሃዋርያ ሰላም ቆጺሮም ብቀይሕ ምንጻፍ ዝተቀበሉላ ዕለት ድማ ገና ክረግምዋ ሙኻኖም ዘጠራጥር ኣይኮነን ።

ኣምላኽ ካብ ሕማቅ ይሰውረና
ሰላም ድማ ንዞባና የውርደልና

ኣለምሰገድ
26 መስከረም 2021

ሱዳን ነቲ ኢትዮጵያውያን ኣብ ዶብ ዝፈነዉዎ መጥቃዕቲ ሰጐጎ

JPEG - 86.7 kb

26 መስከረም 2021 (ካርቶም) – ሰራዊት ሱዳን ነቲ ኣብ ዶብ ኣል-ፋሻካ ዝርከብ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዘውረዶ መጥቃዕቲ ሰንበት ወተሃደራዊ መግለጺ ሃበ።

ኣፈኛ ሰራዊት ሱዳን ኣል-ታሂር ኣቡ ሃጃ እቲ መጥቃዕቲ ኣብቲ ግጭት ዝነበሮ ኸባቢ ኡም ብራኪት ከም እተፈጸመ ገለጸ። ኣቡ ሃጃ ኣብ ሓጺር መግለጺ “ኣጽዋር እተዓጥቀ ሓይልታት ሱዳን ነቲ ወራር ንምጥፋእ እተገብረ ፈተነ ነጺግዎ ንሰራዊት ኢትዮጵያ ድማ ኬንሳሕቡ ኣገዲዶምእዮም እዮም” በለ። ካብ ሕዳር 2020 ኣትሒዙ ሰራዊት ሱዳን ንወተሃደራቱ ናብ ኣል-ፋሻካ ብምምላስ ብሓገዝ ዕጡቓት ሚሊሽያ ኣብ ውሽጢ ዶብ ሱዳን 2 ሚልዮን ሄክታር ዝኸውን ፍርያም መሬት ምስ ረኸበ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ዘሎ ርክብ ሓርፈ። ቅድሚ ሰለስተ ወርሒ ወተሃደራት ኢትዮጵያ ኣብ ሰራዊት ሱዳን መጥቃዕቲ ምስ ፈነዉ ነቲ ነተን ክልተ ሃገራት ዜራኽብ መገዲ ዓጸዎ። ብ22 መስከረም ካብ ክልቲኡ ወገን ዝመጹ ሰበ-ስልጣን እቲ መስቀላዊ መገዲ እንደገና ብዛዕባ ምኽፋት ንምምይያጥ ምስታ ኣብ ዶብ ኢትዮጵያ እትርከብ ከተማ ሜታማ ተራኸቡ። ኢትዮጵያውያን ነቲ መስቀላዊ መገዲ ክኸፍቱሉ ሓተቱ ንጕዳይ እቶም ካብ ክልቲኡ ወገን ዝመጹ እሱራት ንምፍታሕ ድማ ብሓባር ክተሓባበሩ ጻውዒት ኣቕረቡ። ናብቲ ኣኼባ ዝቐረበ ሓደ ምንጪ እቶም ኢትዮጵያውያን ሰበ-ስልጣን ብዛዕባ እቶም ተዋጋእቲ ጢግሪያ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ምህላዎም ከም ብሓድሽ ከም እተዛረቡ ገለጸ።

Sudan tribune media news.

መንግስቲ ሱዳን ድሕሪ ፍሽለት ዕልዋ እስላም “ዅነታት ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር ከም ዘሎ ገለጸ

21 መስከረም 2021 (ካርቶም) – መንግስቲ ሱዳን ኵሎም እቶም ኣብቲ ዝፈሸለ ዕልዋ እተሳተፉ ወተሃደራት ከም እተኣስሩን እቲ ዅነታት ኣብ ትሕቲ ቝጽጽር ከም ዘሎን ብወግዒ ኣረጋገጸ ። ሚኒስተር ሓበሬታ ሃምዛ ባሉል ኣብቲ ሎሚ ዝወጸ ጋዜጣዊ መግለጺ “ሎሚ ሰሉስ 21 መስከረም ወጋሕታ እቲ ሰራዊት ምስ ተረፍ እቲ ስርዓት ቀደም እተተሓሓዘ ጕጅለ መኰንናት ዕልዋ ኺገብሩ ፈተኑ” በለ።

ታሂር ኣቡ ሃጃ ዝበሃል ኣፈኛ ሰራዊት ኣብ ሓጺር መግለጺ “እቲ ሰራዊት ነቲ ዕልዋ ንምግባር እተገብረ ፈተነ ይዓናቕፎ ጸኒሑ ኸኣ ዝያዳ ዝርዝራት ይዓናቕፎ ኢዩ” በለ። ባሉል ኣስዕብ ኣቢሉ እቶም ውዲት ዝኣለሙ ወተሃደራትን ሰላማውያን ሰባትን እንተላይ እቶም ኣብቲ ብሸነኽ ደቡብ ካርቱም ዚርከብ ኣጽዋር እተዓጥቀ ሰራዊት ሻጋራ ኸም እተኣስሩ ገለጸ ። እቶም ኣብ መወዳእታ ኢዶም ዚህቡ ባእታታት እዮም ። ወተሃደራዊ ምንጭታት ከም ዝገለጽዎ እቶም ኣብቲ ዝፈሸለ ዕልዋ እተሳተፉ ወተሃደራት ምስቲ ናይ ቀደም ስርዓት እተኣሳሰሩ ሰዓብቲ እምነት ምስልምና እዮም። መራኸቢ ብዙሓን ከም ዝገለጾ 18 ወተሃደራት ተኣሲሮም እዮም፣ ካብዚኣቶም እቲ ኣዛዚ እቲ መጥባሕቲ ኪኸውን ዚኽእል ማጅ-ጀንል ኣቤል ባሰት ባክራዊ ይርከብዎም።

ሱዳን ትሪቡን ባክራዊ ኣብ ካይሮ ንእተወሰነ ኣዋርሕ ከም ዝጸንሐ ፈለጠ ። ምስቶም ኣብ ግብጺ ዝነብሩ ሱዳንውያን ሰዓብቲ እምነት ምስልምና ዀይኑ ኣብኡ መጥባሕቲ ኽገብር መደብ ከም እተገብረ ኢዩ ዝጥርጠር። ሚኒስተር ሓበሬታ ሱዳን ቀንዲ ተዋጽኦታት ናይ መሰጋገሪ መንግስቲ ምሉእ ብምሉእ ብምትሕብባር ይዓዪ ኸም ዘሎ ኣጕልሐ ኣስዕብ ኣቢሉ ድማ እቲ ዅነታት “ኣብ ትሕቲ ምሉእ ቍጽጽር” ከም ዘሎ ገለጸ። ሰዓት ሰለስተ ናይ ንግሆ ኣቢሉ እቶም ሰራዊት ነቲ ጐድኒ ጐድኒ ዝርከብ መደበራት ረድዮን ተለቪዥንን ንምቍጽጻር ዝገበርዎ ፈተነ ኣፍሸሎ። ተጣበቕቲ ፕሮዲሞክራስያዊ ስርዓት ንርእሲ እቲ ናይ መሰጋገሪ ሉዓላዊ ቤት ምኽሪ ዓብደል ፋታ ኣል-ቡራን ነቲ ሰራዊት ካብ ሰዓብቲ እምነት ምስልምና ንምጽራይ እተገብረ ጻውዒት ከም ዝነጸጎ ብምግላጽ ድሮ ወፈራ ገይሮም ነበሩ።

https://www.sudantribune.com/spip.php?article70096