https://www.middleeasteye.net/news/israel-has-arrested-and-planning-deport-ethiopian-asylum-seekers
እስራኤል ንኢትዮጵያውያን ሓተትቲ ዑቕባ ክትኣስር ጀሚራ ኣላ ነቶም ድሮ ተኣሲሮም ዘለዉ ድማ ኣብ ዝቕጽል ወርሒ ክትስጐጕ መደብ ከም ዘለዋ ምንጭታት ሲቪላዊ ማሕበረሰብ ንሚድል ኢስት ዓይን ሓቢሮም።
ካብ 17 ሚያዝያ ጀሚሩ ብዓል ስልጣን ህዝብን ኢሚግረሽንን እስራኤል ኣብ ጥሪ 2024 ውሳነ መንግስቲ ስጕምቲ ብምውሳድ ንዅሎም ኢትዮጵያውያን ሓተትቲ ዑቕባ ካብ እስራኤል ክሰጕጎም ምዃኑ ሃረትስ ሰኑይ ሓቢራ።
ብዙሓት ጕጅለታት ሰብኣዊ መሰላት ነቲ ውሳነ ኺዓግቶ ናብ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እስራኤል ምስ ሓተትዎ እዩ መጺኡ፣ እዚ ድማ ኣብ ፈለማ መንግስቲ ስጕምቲ ኸም ዝደንጐየ ገበረ።
ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እስራኤል ንኣቕዋም እታ ሃገር ደጊፍዎ ነቶም ኣይሁድ ዘይኰኑ ሓተትቲ ዑቕባ ናብ ኢትዮጵያ ክመልሶም ክፈቅድ ኢዩ።
“እስራኤል ክትሰጕጎም ዝሓሰቡ ኣስታት 8,000 ኢትዮጵያውያን ኣለዉ ካብዚኣቶም 1,000 ዝዀኑ ካብ ዞባ ትግራይ ዝመጹ እዮም” ኢሉ ጊላድ ፓሎምቦ ዳይረክተር ህዝባዊ ተጣባቒ ናይቲ ኣብ እስራኤል ንዝርከቡ ስደተኛታትን ሓተትቲ ዑቕባን ዝርከብ ትካል ረድኤት ኣሳፍ ንሚድል ኢስት ዓይን ነገሮ።
ኣብ 2020 ኣብ ሰሜናዊ ዞባ ትግራይ ዝተኻየደ ኲናት ኣብ መንጎ ሓይልታት መንግስትን ግንባር ሓርነት ህዝቢ ትግራይን (ህወሓት) ተባርዐ።
ኣብቲ ኲናት ልዕሊ 100,000 ሰባት ተቐቲሎም እቲ ውግእ ብ2022 ብስምምዕ ሰላም ብወግዒ እኳ እንተ ተዛዘመ እቲ ውግእ ግን ሓሓሊፉ ቐጺሉ ናብ ምሉእ ውግእ ከይምለስ ፍርሂ ኣሎ።
ፓሎምቦ ከም ዝገለጾ እቲ ኣብ እስራኤል ንወጻእተኛታት መንበርን ስራሕን ዝቈጻጸር ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጕዳያት ዝዀነ ብዓል ስልጣን ውሽጣዊ ጕዳያት ነቶም እስራኤል “ሰርተኛታት ኢዮም” ኢሎም ዝኸሰሰቶም ኢትዮጵያውያን ድሮ ክኣስሮም ጀሚሩ ኣሎ እዚ ድማ ነቶም ብዘይሕጋዊ መገዲ ናብታ ሃገር ዝኣትዉ ሰባት ምልክት ንምሃብ ዘገልግል ፍሉይ ሕጋዊ ስያመ ኢዩ።
“ዜጋታት ኢትዮጵያ ብጕጅለ ዕቝባ ኽሳዕ ዘይተዋህቦም ኪሰርሑ ኣይፍቀደሎምን እዩ። ክሳብ ሕጂ ብዓሰርተታት ዝቝጸሩ ሰባት ተኣሲሮም ኣለዉ ገለ ኻባታቶም ድሮ ተፈቲሖም ኣለዉ” ኢሉ ፓሎምቦ ንኢትዮጵያውያን ሓተትቲ ዑቕባ ብምጥቃስ።
“ዕላማ ብእተኻእለ መጠን ቀልጢፍካ ምስጓጕ እዩ … መንግስቲ እስራኤል ናብ ኢትዮጵያ ክመልሶም መደብ ኣውጺኡ ኣሎ” ኢሉ ፓሎምቦ።
ፓሎምቦ ብዙሓት ውድባት ሰብኣዊ መሰላት ኣንጻር እቲ ትጽቢት ዝግበረሉ ስጕምትታት ሓድሽ ጥርዓን ከም ዘቕረባ እኳ እንተ ገለጸ ብዛዕባ እቲ ዕድሉ ግን ኣወንታዊ ኣረኣእያ ከም ዘይነበሮ ገለጸ።
ሞትን ምግዓዝን ኣብ ኢትዮጵያ
ኣብ መፋርቕ 2025 ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብውሕዱ 3.3 ሚልዮን ሰባት ኣብ ኢትዮጵያ ተመዛቢሎም ከም ዘለዉ ገሚቱ ኣሎ።
ኣብ ዞባታት ኣምሓራ ኦሮሚያ በኒሻንጉል-ጉሙዝ ከምኡውን ትግራይ ኣብ ዝርከባ ዞባታት ኢትዮጵያ ውግእን ዘይምርግጋእን እናቐጸለ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን ሰላማውያን ሰባት ሰብኣዊ ቅልውላው ኣጋጢምዎም ከም ዘሎ ሂዩማን ራይትስ ዎች (HRW) ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ሓቢሩ።
ኢትዮጵያዊ-እስራኤላዊ ጸሓፊን ሰራሒ ፊልምን ባዚ ገተ ድሕሪ እቲ ኣብ ትግራይ እተገብረ ተዅሲ ምቍራጽ “ናብ ንቡር ከም እተመልሰ እዩ ዚእመነሉ ከም ሓቂ ግን እዚ ኸባቢ እዚ ኻብ ካልእ ክፋላት ኢትዮጵያ ተፈልያ ኣሎ” በለት።
ጌተ ወሲኹ እቶም ኣብ እስራኤል ዝነብሩ 8,000 ኢትዮጵያውያን ሓተትቲ ዑቕባ እንተ ተሰጒጎም “ናብ ሓደ ሰብ ዘይብላ ሃገር ክምለሱ” ስለ ዝኽእሉ ከቢድ ሓደጋ ከጋጥሞም ምዃኑ ገለጸ።
“ኢትዮጵያውያን ካብ እስራኤል ምስጓጕ ብብዙሕ ደረጃታት ክጐድኦም ኢዩ” በለ። “እዚ ኣብ ተቓወምቲ ስርዓት ዝምርኰስ እኳ እንተዀነ ገለ ኻባታቶም ግን ንህይወቶም ናይ ሓቂ ሓደጋ ከጋጥሞም ከሎ ካልኦት ከኣ ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ክኣትዉ ይኽእሉ ኢዮም።”
ፍሉይ፦ ምስ ውግእ ሱዳን እተተሓሓዘ በረራታት ኢሚሬትስ ካብ እስራኤል ናብ ኢትዮጵያ ይከታተላ
ዝያዳ ኣንብብ »
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቢ ኣሕመድ ኣብ ስልጣን ዝጸንሓሉ እዋን ንፖለቲካውያን እሱራት ብምፍታሕን ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ጕጅለታት እገዳ ብምውጋድን እዩ ጀሚሩ።
ኣብ 2019 ድሕሪ ሓደ ዓመት ኣብ ስራሕ ድሕሪ ምጽናሕ ሽልማት ኖቤል ሰላም ተሸለመ፣ ምስ ጐረቤት ኤርትራ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ናይ ዶብ ግጭት ንምፍታሕ ዝነበሮ ቘራጽነት ድማ ፍሉይ ኣቓልቦ ረኺቡ እዩ።
ድሕርዚ ነዊሕ ከይጸንሐ ግን ኣቢ ኣብ ትግራይ ውግእ ጀመረ ካብቲ ግዜ እቲ ኣትሒዙ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ጭቈና እናዓበየ ኸደ፣ መንግስቲ ብዙሕ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ብምፍጻምን ጃምላዊ ሳንሱር ናይ ምግባር ወፈራ ብምጅማርን እዩ።
ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ኣቢ ብቘራጽነት ናብ ምሕዋር ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ገዓዘት ናብቲ ኣብ ሱዳን ዝርከብ ወተሃደራዊ ጕጅለ ሓይሊ ቅልጡፍ ደገፍ (RSF) ድማ ተሳሒባ ኣላ።
ኢትዮጵያ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ ናብ ባሕሪ ክትኣቱ እትደሊ ሃገር ስለ ዝዀነት ንኤርትራ ንምውራር ኣርዚና ትሓስብ ኣላ ፣ ወደብ ቀይሕ ባሕሪ ኣሳብ ድማ ፍሉይ ነቐፌታ እዩ ።
“ኵላቶም ናብቲ ኸቢድ ቍጠባዊ ቕልውላው ዘለዎ ዞባ ክምለሱ እዮም” ኢሉ ጌተ ብዛዕባ እቶም እስራኤል ክትሰጕጎም ዝሓሰቦም ኢትዮጵያውያን ሓተትቲ ዑቕባ ተዛሪቡ። “ኣብ ናይ ወጻኢ ሓገዝን ኣብ ዝዀነ ይኹን ዘዋህለልዎ ገንዘብን ክምርኰሱ ኣለዎም።”
ፓሎምቦ ብዛዕባ እቲ ንኢትዮጵያውያን ሓተትቲ ዑቕባ ዘጋጥሞም ዘሎ ኸቢድ ሓደጋታት ምስ ጌተ ተሰማምዐ።
“ኣብ ገሊኡ ኸባቢታት ቀጻሊ ውግእን ጥሜትን ኣሎ” ብምባል ዞባ ትግራይ “ኣዝዩ ሓደገኛ ስለ ዝዀነ ንደቂ ኣንስትዮን ቈልዑን ፍሉይ ሓደጋ ከም ዘሎ ጸብጻባት ይሕብር” በለ።
Please keep reading ….link
