https://www.aljazeera.com/opinions/2025/2/21/african-union-is-in-desperate-need-of-a-new-beginning

መብዛሕትኦም መራሕቲ ኣፍሪቃ ነቲ ጽኑዕ ናይ ደገ ክትትል ስጉምትታት ምጽዓን ይቃወሙ – ሃገራቶም ኲናትን ዘይምርግጋእን ንምክልኻል ዘድልዮም ወሳኒ ምትእትታዋት። ካብዚ ብምብጋስ ኣብ ዝቕጽሉ ኣርባዕተ ዓመታት ዩስሱፍ ክትዓምሞ እትኽእል ርግጸኛታት ካብ ርግጸኛታት እያ።

እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ሙሳ ፋኪ ማሃማት ዝረኸበቶ ዓወታትን ውድቀታትን፡ እቲ ሓድሽ ኣቦ መንበር AUC ኣብ ዝመጽእ እዋን እንታይ ክበጽሕ ትጽቢት ክግበር ከም ዝኽእል ገለ ፍንጪ ከቕርብ ይኽእል እዩ።

ማሃማት ብ14 መጋቢት 2017 ወግዓዊ ምጅማር ስልጣኑ ንምጅማር ኣብ ዝተኻየደ ስነ-ስርዓት፡ ብምትእምማን ይፈስስ ነበረ። ንሱ “ንኮሚሽን ናብ ክውንነት ራእይ መራሕትናን ባህግታት ህዝብታትናን ንምትርጓም ዝኽእል መሳርሒ ክገብሮ” ቃል ኣትዩ ነይሩ፣ ከምኡ’ውን “ንሽጉጥ ስቕ ኢልካ ካብ ግጭት ነጻ ዝኾነት ኣፍሪቃ ኣብ 2020 ክትግንዘብ” ቃል ኣትዩ ነይሩ።

ማሃማት ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ብ2 ሕዳር 2022 ኣብ ፕሪቶርያ ደቡብ ኣፍሪቃን ኣብ መንጎ መንግስቲ ኢትዮጵያን ቲግሬይ ህዝባዊ ሓርነታዊ ግንባርን (TPLF) ዝተፈረመ ምልክት ውዕል ሰላም (COHA) ኣብ ሽምግልና ምቁራጻዊ ስምምዕነት ምቁራጻት ዓቢ ኣበርክቶ ነይርዎ። እዚ ስምምዕ እዚ ነቲ ኣብ 2020-2022 ዝተኻየደ ኣዕናዊ ኲናት ቲግሬይ መወዳእታ ኣምጺኡ። እዚ ወሳኒ ዓወት’ዚ እናሃለወ ግን፡ ኣብቲ ኣብ ቻድ፡ ማሊ፡ ቡርኪናፋሶ፡ ሶማልያን ሞዛምቢክን ዝነበረ ግጭት “ንሽጉጥ” “ምኽንያቱ” ክገብሮ ኣይከኣለን – ዋላ’ኳ ብሰንኪ ስእነት ጻዕሪ እንተዘይነበረ።

ማሃማት ኣብ መበል 37 ተራ ኣኼባ ባይቶ ሕብረት ኣፍሪቃ ብ17 ለካቲት 2024 ኣብ ዝሃቦ መደረ፡ በቲ ዘይሰምየሉ መሪጹ ዝመረጸ ዘይሊበራላዊ ተግባራት መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ነቲ ዝተፈላለየ ናቱ ምኽንያታዊ ንምግባር ዝመስሎ ዝነበረ ዘይዲሊበራላዊ ተግባራት መራሕቲ ኣፍሪቃ ዝነበሮ ዓሚቝ ተስፋ ዘስምዕ ድምጺ ኣስመዐ። ውድቀት።

ኣብታ ኣህጉር ዝካየድ ዘሎ ግርጭታት፡ ዳግማይ ትንሳኤ ወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስቲ ኣብ ማእከላይን ምዕራብን ኣፍሪቃ፡ ከምኡ’ውን ገለ ኣባላት ሃገራት AU ከም ተኣማንነት ዝቑጸር ምርጫ ከካይዳ ዘይምድላው ዘይምድላው ኣመልኪቱ። ኣብዚ ዳሕረዋይ ድማ “ኣብ ክንዲ ብሓጎስ ዝመሓላለፍ ኣገባብ ሰላማዊ ምትሕልላፍ ወይ ምሕላው ስልጣን ኣብ ክንዲ ዝህልዎ፡ ምርጫታት ብመንፈሲ ዘይስሩዕነቶም፡ ንዕምቆት ቅልውላዋት ዝኸውን ረቛሒታት” ኰነ።”

ኣብ ተመሳሳሊ እዋን፡ ብዙሓት መራሕቲ ኣፍሪቃ ነቲ ኣፍሪቃዊ ስነ-ህንጻ ሰላምን ጸጥታን ኣፍሪቃ (APSA)፡ ንድፊ ምክልኻል ግጭት፡ ምሕደራን ውሳኔን፡ ከምኡ’ውን መዘንኡ፡ ንኣርኪቴክቸር ምሕደራ ኣፍሪቃ (AGA) ብዓቢኡ ዕሽሽ ከም ዝበልዎ ኣስሚሩሉ። ዕላማ ኣ.ጋ.፡ መሰል ሰብኣውን ህዝብን ንምዕባይን ንምክልኻልን፡ ንዲሞክራስያዊ ትካላትን ባህልን ንምዕባይን ሰናይ ምሕደራን ልዕልና ሕግን ንምርግጋጽን’ዩ።