ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብ ዶብ ጋዛ ዘገልግሉ ወተሃደራት ሰራዊት ሰራዊት ሰራዊት ሰራዊት ሰራዊት ሰራዊት ትማሊ ሰሉስ ኣብ ናይ በዓል ባርቤኪው ድራር ኣአንጊዶም፡ ነታ መጽለሊ ዝደለዩላ ሃገር ደገፍ ኣርእዮም።

እቲ ዘይተለምደ ፍጻመ፡ እቶም ሰራሕተኛታትን ሓተትቲ ዑቕባን ኣብ ወሰን እዚ ኣብ ወራር ሓማስ ኣዝዩ ዝተሃስየ ደቡባዊ ክቡትዝ ዓስኪሩ ዝነበረ ኣሃዱ መዳፍዕ ሰራዊት ምክልኻል ሃገርን ብሓባር እንጀራ ክሰብሩ ርእዩ።

“እዛ ሃገርና ኮይና ይስምዓና፡ እቲ ብ7 ጥቅምቲ ዘጋጠመ ንዓና’ውን ኣጋጢሙና’ዩ” ይብል ወዲ 36 ዓመት ይሕሰሉ ገብረም።

ን12 ዓመታት ኣብ እስራኤል ዝቕመጥ ገብረም፡ ሃገሮም ካብ ኢትዮጵያ ናጽነት ካብ እትወጽእ ንደሓር፡ ነቲ ንዝሓለፉ ሰለስተ ዓሰርተታት ዓመታት ንኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ምልካዊ መንግስቲ ዝቃወሙ ክርስትያን ኦርቶዶክሳውያን ኤርትራውያን ጉጅለኦም፡ ንራብዓይ ግዜኦም ናብ… ኣብ ዶብ ጋዛ ወለንተኛታት ኮይኖም፡ ቅድሚ ሕጂ ንሓረስቶት ናይ ሓገዝ ኢድ ምቕራብ ሓዊሱ።

ቅድሚ 14 ዓመት ናብ እስራኤል ዝመጸን ኣብ ኣሽዶድ ኣብ ዝርከብ ሱፐርማርኬት ዝሰርሕን ወዲ 30 ዓመት ማይክል ሩሶይ፡ “ንህዝቢ እስራኤል ኣብ ጽንኩር ሰዓቱ ክንድግፎን ኣብ ጎንኻ ክንከውን ኢና መጺእና” ይብል። “ብዕለት [ጥቅምቲ 1990) ዘጋጠመ ርኢና። 7] ከምኡ’ውን ንዕኡ ዝገልጽ ቃላት የለን ጥራይ። ጸላኢኻ ጸላኢ ኩላትና እዩ።”

As a thunderous explosion of artillery pierced the air, the volunteers, who had funded the 24,000 shekels ($6,350) kosher catered barbecue event for hundreds of soldiers, manned the tables set up under a star-studded sky, working the grill of steaks, hamburgers, hot dogs, chicken and kebab that along with salads galore would be soon devoured by a hungry army of soldiers, used to mostly packaged foods.

ነጎዳ ዝመስል ፍንጀራ መዳፍዕ ኣየር ኣብ ዝወግኣሉ ዝነበረ እዋን፡ እቶም ነቲ ንኣማኢት ወተሃደራት ዝኸውን 24,000 ሸከል (6,350 ዶላር) ዝዋግኡ ኮሸር ዝተዳለወ ናይ ባርቤኪው መደብ ዝመወሉ ወለንተኛታት፡ ኣብ ትሕቲ ብኮኾባት ዝተሸፈነ ሰማይ ዝተዳለወ ጠረጴዛታት ሰብ ኣእትዮም፡ ኣብ ግሪል ስቴክ፡ ሃምበርገር ይሰርሑ ነበሩ ፣ ትኩስ ዶግ፣ ደርሆን ከባብን ምስ ሰላጣ ብብዝሒ ኣብ ሓጺር ግዜ ብጥሙይ ሰራዊት ወተሃደራት ዝብላዕ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ዝተዓሸገ መግቢ ዝለመደ።

“ኩሎም እቶም ናብዚ ዝመጹ ዘለዉ ሲቪላት ምሳና ክኾኑ ምርኣይ ልቢ ዘሐጉስ’ዩ፡ ነፍሲ ወከፍ ህሞት ድማ የስተማቕሮ ኣለኹ” ይብል ወዲ 23 ዓመት ወተሃደር ዕቑር ሰራዊት ኣሚር ኣልፈዲ ካብ ከተማ ጋን ያቭነ ከባቢ ኣሽዶድ። “ንልብናን ከብድናን የሞቕ።”

ባሻር ዝተባህለ ወተሃደር ድሩዝ፡ ብሕጽር ዝበለ “ካልእ ሃገር የብልናን” ኢሉ፡ ድሕሪኡ ብብጻዩ ወተሃደር ተሓቚፉ።

ኣብቲ ህዝቢ እብራይስጢ፡ ​​እንግሊዝኛ፡ ፈረንሳይኛ፡ ሩስያ፡ ዓረብኛን ትግርኛን ሓዊሱ ልዕሊ ፍርቂ ደርዘን ቋንቋታት ክሕወሱ ይስማዕ ነይሩ።

ቅድሚ 13 ዓመት ካብ ኤርትራ ናብ እስራኤል ዝመጸን ሕጂ ኣብ ተልኣቪቭ ዝነብርን ወዲ 33 ዓመት ተሸማ ክፍሎን፡ “ምሳኻትኩም ኣለና ክንብል ኢና መጺእና” ኢሉ።

ምስ ህዝባዊ ሰራዊት ሓድነት
እቲ ኣብ ዝሑል ክረምታዊ ምሸት ዝነበረ ምትእስሳር ምስቲ ቅድሚ ጥቅምቲ ዝነበረ ፍጹም ፍልልይ ኣቕረበ። 7 ዝሓለፈ ዓመት ብሰንኪ ጽገና ፍርዲ ንሕብረተሰብ እስራኤል ዘናወጸ መሪር ምትሕውዋስ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ማሕበረሰብ ኤርትራ ኣብ መንጎ ደገፍትን ተቓወምትን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ወርሒ መስከረም ኣብ ተልኣቪቭ ናብ ቅሉዕ ዓመጽ ዝነደደ ሓድሕዳዊ ዕግርግር።

ንሕጂ እንተወሓደ እቲ ኲናት ነዚ ኩሉ ቀይሩ እቲ ብደረጃ ሃገር ዳርጋ ኣብ ኩሉ ቦታታት ዝረአ ዘሎ ሕውነት ኣብቲ ውራይ ብዝያዳ ገፊሑ ንማሕበረሰብ ኤርትራውያን ሓዊሱ።

A ‘tiny minority’ in a troubled region

ምስ ህዝባዊ ሰራዊት ሓድነት
እቲ ኣብ ዝሑል ክረምታዊ ምሸት ዝነበረ ምትእስሳር ምስቲ ቅድሚ ጥቅምቲ ዝነበረ ፍጹም ፍልልይ ኣቕረበ። 7 ዝሓለፈ ዓመት ብሰንኪ ጽገና ፍርዲ ንሕብረተሰብ እስራኤል ዘናወጸ መሪር ምትሕውዋስ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ማሕበረሰብ ኤርትራ ኣብ መንጎ ደገፍትን ተቓወምትን መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ወርሒ መስከረም ኣብ ተልኣቪቭ ናብ ቅሉዕ ዓመጽ ዝነደደ ሓድሕዳዊ ዕግርግር።

ንሕጂ እንተወሓደ እቲ ኲናት ነዚ ኩሉ ቀይሩ እቲ ብደረጃ ሃገር ዳርጋ ኣብ ኩሉ ቦታታት ዝርከብ ሕውነት ኣብቲ መደብ ዝያዳ ገፊሑ ንማሕበረሰብ ኤርትራውያን ሓዊሱ።

ኣብ ሽግር ዝበዝሖ ዞባ ‘ንእሽቶ ውሑዳት’
ኣስታት 17 ሽሕ ኤርትራውያን ኣብ እስራኤል ይነብሩ።

ኣብ መጻኢኦም ዘይርጉጽነት ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ እዋን፡ መብዛሕትኦም ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ኤርትራውያን ከም ቁጠባዊ ስደተኛታት ተቖጺሮም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሽዱሽተ ወርሒ ቪዛኦም ይሕደሱ፡ ከም ስደተኛታት ድማ ኣፍልጦ ኣይወሃቦምን።

ደገፍቲ ስደተኛታት፡ ኣብ ሓሙኽሽቲ ናዚ ዝተመስረተትን ብኣይሁዳውያን ስደተኛታት ዝተሃንጸትን ሃገር እስራኤል፡ ነቶም ዑቕባ ዝሓተቱ ሰባት ብሓጎስ ክትቅበሎም ይግባእ ይብሉ። ተቓወምቲ እቶም ስደተኛታት ኣብቲ ብዙሓት ዝሰፈሩሉ ድኻታት ከባቢታት ደቡባዊ ተልኣቪቭ ገበን ከምዘምጽኡ ይገልጹ።

እቶም ሕጂ ተዛረብቲ እብራይስጢ ምስቲ ህዝቢ ስለዝተሓዋወሱ፡ እቲ ብዛዕባ መጻኢኦም ዝተኻየደ ክትዕ ትማሊ ሰሉስ ኣብ መርትዖ ኣይተራእየን።

ቅድሚ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመትን ፈረቓን ናብ እስራኤል ድሕሪ ምምጽኡ ምስ በዓልቲ ቤቱን ሰለስተ ደቁን ኣብ ኢየሩሳሌም ዝነብርን ናይ ስደተኛ ደረጃ ዝተዋህቦን ወዲ 42 ዓመት ሃብቶም ጌብረዝግያብሄር፡ “ኣብቲ ዞባ ሓደ ዓይነት ዕጫ ዘለና ውሑዳት ውሑዳት ኢና” ይብል . “ኣብ ናይ ሓባር ኣይሁድ-ክርስትያናዊ ክብርታት ዝተመርኮሰ ሓደ ባህሊ ኢና እንካፈል።”

“እስራኤላውያን ርትዓውያን፡ ስነ-መጐታውያንን ሊበራላውያንን ሰባት ብምዃኖም ይሕበኑ” ይብል፡ ንዝሓለፉ 25 ዓመታት ኣብ ለንደን ኣብ ስደት ዝነብርን ነቲ ፍጻመ ናብ እስራኤል ዝመጸን ኤርትራዊ ተቓዋሚ ተቓዋሚ ተስፋጽዮን በርሀ ገርሄላሰ። “ኣብዚ ኣብዚ ክልል ከምዚ ዝበለ ነገር ከምዘየለ ህዝቢ ኣይርድኦን’ዩ።”

JNS Jewi