https://sudantribune.com/article/308824

30 ታሕሳስ 2025 (ፖርት ሱዳን) – ናይ ብሕቲ ምንጭታት ንሱዳን ትሪቡን ከም ዝገለጽዎ ፕረዚደንት ቤት ምኽሪ ሉዓላውነት ዓብደል ፈታህ ኣል-ቡርሃን ንሰበ-ስልጣን ስዑዲ ዓረብ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝዀነ ይኹን ወተሃደራዊ መደበራት እንተላይ ናይ ሩስያ ህንጻ ንምቛም እተገብረ መደባት ከም ዘቋረጸ ኣረጋጊጹሎም እዩ።

ኣብዚ ቐረባ ግዜ ዝወጸ ጸብጻባት እንተላይ እቲ ብዎል ስትሪት ጆርናል እተሓትመ ጸብጻባት ከም ዝሕብሮ ቡርሃን ዝመርሖ መንግስቲ ሱዳን ንሩስያ ኣብ ፖርት ሱዳን ወይ ኣብ ገማግም ሱዳን ኣብ ዝርከብ ካልእ ቦታ ናይ መጀመርታ ናይ ኣፍሪቃ ሓይሊ ባሕሪ ሰፈር ንምቛም ን25 ዓመት ዝጸንሕ ስምምዕ ኣቕረበ።

ይኹን እምበር ሓደ ወተሃደራዊ ምንጪ ንሱዳን ትሪቡን ከም ዝገለጾ መንግስቲ ነቲ ፕሮጀክት ንግዜኡ ጠጠው ኣቢልዎ ከም ዘሎ ኣብዚ ቐረባ ግዜ ብዛዕባ ምጅማር ህንጸት ዝቐረበ ጸብጻባት ቅኑዕ ከም ዘይኰነ ኣጕልሐ።

እቲ ፕሮጀክት ካብቲ ኣብ 2017 ኣብ ትሕቲ እቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ስርዓት እተፈረመ ስምምዕ ዝመነጨ እዩ። ካብ ሽዑ ንነጀው ኣብ እዋን መሰጋገሪ እዋንን ድሕሪኡን ብዓለምለኻዊ ጸቕጥን ቅልጡፍ ፖለቲካዊ ለውጥን ኣብ ሱዳን ተደሪኹ ተኸታታሊ ምድንጓያትን ድግማታትን ኣጋጢምዎም እዩ።

ቡርሃን ኣብ መጀመርታ እዚ ወርሒ እዚ ምስ ወራሲ ስዑዲ ዓረብ መሓመድ ቢን ሳልማን ብዛዕባ እቲ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ሱዳን ዘጋጠመ ምዕባለታት ንምምይያጥ ኣብ ሪያድ ዝርርብ ገበረ። ኣብቲ ምይይጥ መሰረት ሩስያ ንምቛም ዝግበር ዝዀነ ይኹን ስጕምትታት ኣብ መዝሓሊ ንምእታው ዝኣተዎ መብጽዓ ከም ዘሐደሰ ተገሊጹ ኣሎ።

ምንጭታት ከም ዝገለጽዎ ቡርሃን ኣብቲ ኣኼባ ነቲ ፕሮጀክት ኣብ መዝሓሊ ክዕቅቦ ምዃኑ ተመባጺዑ ነታ ሃገር ነቲ ዝቕጽል ደረጃ ደው ንምባል ኲናት ንምድላው ሓድሽ ስጕምትታት ከም ዝኣወጀ እኳ እንተ ገለጸ ብዛዕባ ባህርይ እቲ ስጕምትታት ግን ዝርዝር ሓበሬታ ኣይሃበን።

ስዑዲ ዓረብን ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካን ሰብኣዊ ዕርቂ ተዅሲ ደው ንምባል ከምኡውን ረድኤት ንምልኣኽ ተበግሶ የቕርባ ኣለዋ። መንግስቲ ሱዳን ነዚ ውጥን እዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ሓይልታት ቅልጡፍ ደገፍ ኣብ ፍሉይ መዓስከራት ከም ዚእከቡን ድሕሪኡ ኣጽዋር ከም ዚፈትሑን ገይሩ እዩ።

ቡርሃን ኣብዚ እዋን እዚ ነዚ ራእይ እዚ ዞባዊ ደገፍ ይደሊ ኣሎ፣ ንሪያድን ኣህጉራውያን ሓይልታትን ብዛዕባ ናይ ወጻኢ ወተሃደራዊ መሰረታት ንምርግጋጽ ዝገበሮ ጻዕሪ ድማ ኣብቲ ቐጻሊ ቅልውላው ዘለዎ ኣቕዋም ዲፕሎማስያዊ ደገፍ ንምዕቃብ ይገልጽ።

ኣብ ጥቓ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከባ ሓያሎ ሃገራት ነቲ ሩስያ ኣብቲ ዞባ ወተሃደራዊ ህላወ ምህላወን ይጻረራኦ ኣለዋ። እዚ ዞባዊ ምጽራር እዚ በቲ ኣመሪካን ኣውሮጳን ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ሱዳን ነቲ ሰፈር ንምዕጻው ዝገብርዎ ብርቱዕ ጸቕጢ ይድገፍ ኣሎ።

ዲፕሎማስያዊ ክበብ ዋሽንግተን ሱዳን ኣብ ስምምዕ ሞስኮ ንቕድሚት እንተ ስጕምትታ ኣማራጺ ኣማራጺታት ከም እትስዕብ ኣፈራሪሃ ኣላ ። ምዕራባውያን ሰበ-ስልጣን ሓይሊ ባሕሪ ሩስያ ምህላዉ ንስትራተጅያዊ ረብሓታትን ሚዛናዊ ሓይልታትን ኣብ ኣህጉራዊ መስመር መራኽብ ስግኣት ከም ዝዀነ ገይሮም ኢዮም ዝርእይዎ።