ታሪኽ ኢትዮጵይውያን እቲ ዝከፈኤ ጥምየትን ሞትን ስለማውያን ብሀይለስላሴ ዝሐለፈ እሞ ካብ ዓለም ሐቢኡ ኣብ ሕደ ከርዲኑ ንህዝቡ ብጥምየት ዝወዴኤ ሕጂ ውን እዚ ዘሎ መራሒ ኣቢይ ኣሕመድ ንህዝቢ ተግራይ ኣብ ጥምየትን ዕጽዋን ኣብ በረኻ ደርቢዩ ብ ዝቢኢ በረኻ ክብላዕን ብሐልንጊ ጥምየት ክግረፍን ፈሪዱዎ ነቲ ናይ ሰላም ስምምዕ ፕሪቶርያ ኣፍሪሱ ዓለም ከይትሰምዕ ሕጂ ውን ሕገዝ ንዝመጸ ብ ኤርትራ ይኹን ወይ ውልቂ ዝኮነ ሐገዝ ከያቱ ኣጠንቂቁ ከምዘሎ ማዕከናት ዜና ይሕብሩ።ካብ ዓሰብ ኢሉ ዝሙጉት ንዝጠመየ ህዝቡ ለሚኑ ከብልዕ ምተመርጸ ምሕረት የውርደልካ ህዝቢ ትግራይ ከብዚ መከራን ስቅያትን ብሰላም ንገዛኽ ክትኣቱ ትምኒት ደለይቲ ሰላምን ፍቅርን ኣሕዋትካ ኤርትራውያን ኢዩ።

During Emperor Haile Selassie‘s reign, particularly 1972-1974, a severe drought led to devastating famines, especially in Wollo and Tigre, causing tens of thousands of deaths, partly due to the government’s suppression of information and slow response, ultimately fueling unrest that contributed to his overthrow by military coup in 1974. While climate played a role, government negligence, corruption (like spending on his 80th birthday), and feudal land issues exacerbated the crisis, with news leaking out through junior officials and journalists, sparking outrage. 

ኣብ እዋን ግዝኣት ሃጸይ ሃይለ ሰላሴ ብፍላይ ከኣ ካብ 1972-1974 ብርቱዕ ድርቂ ብፍላይ ኣብ ዎሎን ትግሬን ኣዕናዊ ጥሜት ኣስዒቡ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰባት ሞይቶም እዚ ድማ ብኸፊል ብምኽንያት እቲ መንግስቲ ሓበሬታ ብምጭፍላቑን ደንጓዪ ምላሽ ስለ ዝሃበን ኣብ መወዳእታኡ ብ1974 ብወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስቲ ንኽግልበጥ ኣበርክቶ ዝገበረ ናዕቢ ኣጐሃረ። ክሊማ ግደ እኳ እንተ ነበሮ ሸለልትነት መንግስቲ ብልሽውና (ከም ኣብ መበል 80 ዓመት ልደቱ ዝወጽእ ወጻኢታት) ከምኡውን ናይ ፊውዳል መሬት ጕዳያት ነቲ ቕልውላው ኣጐሃሃሮ፣ ዜና ብንኣሽቱ ሰበ-ስልጣንን ጋዜጠኛታትን ኣቢሉ ስለ ዚወጽእ ቍጥዓ ኣለዓዓለ።