https://www.hrw.org/news/2025/09/22/ethiopia-surge-in-arrests-of-journalists-media-workers

(ናይሮቢ) – የኢትዮጵያ የጸጥታ ሃይሎች ከነሐሴ 2025 ጀምሮ በርካታ ጋዜጠኞችን እና የመገናኛ ብዙሃን ባለሙያዎችን በዘፈቀደ በቁጥጥር ስር አውለዋል ሲል ሂዩማን ራይትስ ዎች ዛሬ አስታወቀ። ባለሥልጣናቱ በገለልተኛ ጋዜጠኞች ላይ የሚደርሰውን ትንኮሳ አቁመው ሀሳብን በነጻነት የመግለጽ እና የአመለካከት መብታቸውን በመጠቀማቸው የታሰሩትን ሁሉ በአስቸኳይ መልቀቅ አለባቸው።

የሂዩማን ራይትስ ዎች የአፍሪካ ምክትል ዳይሬክተር ላቲሺያ ባደር “የኢትዮጵያ ባለስልጣናት ገለልተኛ ዘገባዎችን ለማፈን የሚያደርጉት ጥረት በመንግስት ላይ የህዝብ ቁጥጥር እንዳይደረግ ለመከላከል ነው” ብለዋል። “ባለሥልጣናቱ ጋዜጠኞችን እና የሚዲያ ሰራተኞችን ማነጣጠር አቁመው በስራቸው ምክንያት ያለአግባብ የታሰሩትን በአስቸኳይ መልቀቅ አለባቸው።

በቅርቡ መስከረም 3 ቀን በኢትዮጵያ ዋና ከተማ አዲስ አበባ የፌደራል ፖሊስ እና ሲቪል ልብስ የለበሱ የጸጥታ መኮንኖች ለሸገር ኤፍ ኤም 102.1 የግል ሬዲዮ ጣቢያ የሚሰሩትን ትግስት ዘሪሁን፣ ሚንታሚር ፀጋው እና ኢሼተ አሴፋን በቁጥጥር ስር አውለዋል። በቁጥጥር ስር የዋሉት እ.ኤ.አ. ነሐሴ 29 ቀን በኢትዮጵያ የጤና አጠባበቅ ሰራተኞች ላይ ዘገባ ካደረጉት በኋላ ነው።

ማዕቀብ የማውጣት እና የዜና ማሰራጫዎችን ፈቃድ ለመሻር ስልጣን ያለው የቁጥጥር አካል የሆነው የኢትዮጵያ ሚዲያ ባለስልጣን ጣቢያው ስርጭቱን እንዲያጠፋ አዝዟል ሲል የመገናኛ ብዙሃን ዘገባ አመልክቷል። እ.ኤ.አ. ነሐሴ 30 ጣቢያው ታዘዘ ፣ ግን የጸጥታ ኃይሎች አሁንም ጋዜጠኞቹን በቁጥጥር ስር አውለዋል።

ኤሼቴ በዚያው ቀን ተለቋል፣ ቲጊስት እና ሚንታመር በፌዴራል ፖሊስ ወንጀል ምርመራ ቢሮ ውስጥ በእስር ላይ ይገኛሉ። በሴፕቴምበር 8 የፍርድ ቤት ችሎት ፖሊስ ለመመርመር ተጨማሪ ጊዜ ጠይቋል። ፍርድ ቤቱ በሴፕቴምበር 17 ዋስ ቢፈቀድላቸውም ከእስር መፈታታቸው አይታወቅም። ፖሊስ የታችኛውን ፍርድ ቤት ውሳኔ ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ያቀረበ ሲሆን የይግባኝ ችሎቱ ለሴፕቴምበር 22 ተይዞለታል።

እ.ኤ.አ. ነሐሴ 13 ቀን ጭንብል የለበሱ ታጣቂዎች አንዳንዶቹ ወታደራዊ ዩኒፎርም ለብሰው በአዲስ አበባ ዳርቻ በሚገኘው ኮዬ ፊቼ ከተማ በሚገኘው መኖሪያ ቤታቸው ዘ ሪፖርተር በግል ባለቤትነት ጋዜጣ ላይ የሚሠራ ከፍተኛ አዘጋጅ ዮናስ አማሬን አፍነው ወሰዱ። ሚዲያው እንደዘገበው አንድ ምስክር ጭንብል የለበሱ ሰዎች ሞባይል ስልኮችን ሲወስዱ እና ሌሎች ነዋሪዎች ዮናስን ከመውሰዳቸው በፊት ወደ ቤት እንዲገቡ ሲያዝዙ አይቷል። የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን በእስር ላይ መገኘቱን ውድቅ አድርጓል፣ የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽንም አስተባብሏል ሲል ዘ ሪፖርተር ተናግሯል። እ.ኤ.አ. ነሐሴ 22 እስኪፈታ ድረስ የት እንዳለ ለስምንት ቀናት አልታወቀም።

በኢትዮጵያና በአለም አቀፍ ሕግ መሠረት አንድን ሰው በባለሥልጣናት መታሰር ወይም መታሰር ፣ ከዚያ በኋላ የነፃነት መነፈግን አምኖ ለመቀበል ፈቃደኛ አለመሆን ወይም እጣ ፈንታውን ወይም የት እንዳለ በመደበቅ በግዳጅ መጥፋት ነው ። ባለሥልጣናቱ በዮናስ አማሬ በግዳጅ መጥፋት ላይ ውጤታማ፣ ገለልተኛ እና ግልጽ ምርመራ ማካሄድ አለባቸው ሲል ሂዩማን ራይትስ ዎች ተናግሯል።