ሃገራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ፡ ከም ኣካል ናይቲ እታ ሃገር እትገብሮ ዘላ ሰፊሕ ፋይናንሳዊ ጽገናታት፡ እዚ ድማ ናጻ ዝንሳፈፍ ስርዓት ሸርፊ ሸርፊ ምቕባል ዘጠቓልል ኮይኑ፡ ንንግዳዊ ባንክታት መዓልታዊ ዝከታተል ሓድሽ ስርዓት ኣተኣታትዩ።

እዚ ምዕባለ’ዚ፡ ‘ጽልዋ ዓበይቲ ምምሕያሻት ኣብ ስርዓተ ሸርፊ ወጻኢ ሓንቲ ሃገር ኣብ ሃገራዊ ቁጠባ’ ብዝብል ቴማ፡ ብ16 ነሓሰ 2024 ኣብ ኢንተር ሉክሰሪ ሆቴል ኣብ ዝተዳለወ ፓነል ዘተ’ዩ ተገሊጹ።

ቤት ምኽሪ ንግድን ዘፈርን ኣዲስ ኣበባ፡ ምክትል ሓላፊ ዳይረክቶሬት ምክትታልን ምሕደራ ዕቑርን ፎርክስ ኤን.ቢ.ኤ ኣበባየው ዱረፋን ኣተሓባባሪ ፕሮግራም ፋይናንሳዊ ቅንዕናን ተሓታትነትን ኣፍሪቃ (AFIAP) ኣተሓባባሪ ጌታቸው ተኽለማርያም ዝርከብዎም ፍሉጣት ተሳተፍቲ ኣብ ሓደ ኣኪቡ ኣብ… ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ፋይናንሳዊ ስርዓት እታ ሃገር ዝተራእየ ለውጢ።

ኣበባየው፡ ምስ IMF ዝተገብረ ስምምዕ ስዒቡ ካብ ዝምራሕ ተንሳፋፊ ስርዓት ናብ ነጻ ተንሳፋፊ ስርዓት ንምስግጋር ዝወሰዶ ውሳነ፡ “ደፋር ውሳነ”ን ንሃገር “ዓቢ” ምዕራፍን ክብል ገሊጽዎ። ብዙሓት ኣህዛብ ተመሳሳሊ ጽገናታት ክገብሩ እኳ እንተፈተኑ፡ ኣብ መወዳእታ ዓስቡ ቅድሚ ምሕፋሶም ግን መብዛሕትኡ ግዜ ምዕንቃፍ ከም ዘጋጥሞም ኣመልኪቱ።

ሰበስልጣን መንግስቲ፡ እቲ ነጻ ዝንሳፈፍ ስርዓት፡ ቀረብን ጠለብን ብኣውቶማቲክ ብምምዛን ዕዳጋ ከረጋግኦ ክርእዩ ተስፋ ኣለዎም፡ ኣብ ርእሲኡ ድማ ንኤንቢኢ ኣብ ገንዘባዊ ፖሊሲ ዝዓበየ ርእሰ-ምሕደራ ክፈቅድ እንከሎ፡ ሸርፊ ሸርፊ ብንጥፈት ምውሳን ኣድላይነት ብምውጋድ።

ኣበባየው ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ዝትግበር ዘሎ ፋይናንሳዊ ሪፎርም ከምቲ ዝተሓሰበ ይኸይድ ከምዘሎ ይምጉት።

“ብዕሙቕ ዝበለ ምድላውን ውህደትን ክሳብ ሕጂ ኩሉ ኣብ መስመር ኣሎ” ዝበለ ንሱ፡ ብዙሓት ነዚ ኣወንታዊ ኣረኣእያ ከም ዝካፈሉ ኣጉሊሑ። “እዚ ለውጢ’ዚ፡ ሓይልታት ዕዳጋ ዋጋ ብር ኢትዮጵያ ክውስኑ ንምግባር ዝተዳለወ ኮይኑ፡ ናይ ደገ ዘይምዕሩይነት ንምንካይን ተወዳዳርነት ቁጠባ ንምዕባይን ዝዓለመ’ዩ።”

መዓልታዊ ስርዓተ ምክትታል ባንክታት ምትግባር ንቁጠባ ኢትዮጵያ ኣብ ወሳኒ እዋን ከምዝመፅእ ኣፍሊጦም። እቲ ስርዓት ብዛዕባ ፋይናንሳዊ ጥዕናን ንጥፈታትን ባንክታት ኣብ ሓቀኛ ግዜ መረዳእታ ብምቕራብ ንኤንቢኢ ክሕግዞ ክርኢ ተስፋ ኣለዎ።

“ድሕሪ’ቲ ፋይናንሳዊ ጽገና፡ NBE መዓልታዊ ፋይናንሳዊ ንግዳዊ ንጥፈታት ነፍሲ ወከፍ ባንክ ክከታተል ዘኽእሎ ስርዓት ተማሂዙ’ሎ” ኢሉ። “እዚ ሓድሽ ስርዓት፡ ንነፍሲ ​​ወከፍ ዝገብርዎ ናይ ወጻኢ ባጤራ ትራንዛክሽን፡ እንተላይ እቲ ዝተዓደገን ዝተሸጠን መጠን ገንዘብ፡ ኣብ ሓቀኛ ግዜ ክንከታተሎ የኽእለና።”

ኣቶ ኣበባየው፡ ኣብ ምዕቃብ ፋይናንሳዊ ምርግጋእን ውጽኢታዊ ኣተገባብራ ሓድሽ ስርዓት ሸርፊ ሸርፊ ኣብ ምርግጋጽን እዋናዊ ምትእትታው ኣገዳሲ ምዃኑ ወሲኾም ገሊጾም። እቲ ናይ ምክትታል ስርዓት ድሮ ኣብ ቦትኡ ከምዘሎ ኣረጋጊጹ።

መዓልታዊ ስርዓት ክትትል ባንክታት ንምትግባር ዝተወሰነ ውሳነ ስዒቡ፡ ኣበባየው፡ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ልዕሊ 12 ባንክታት ኣብ ትሕቲ ፋክቱር ዝገብር ኣሰራርሓ ብምውፋር ዲሲፕሊናዊ ስጉምቲ ከምዝወሰደ ኣፍሊጡ።

“እዘን ዓሰርተ ክልተ ባንክታት ትሑት ፋክቱር ዘለዎ ሸርፊ ጉምሩክ ይጥቀማ ስለዝነበራ፡ ፍቓድ ሸርፊ ወጻኢ ኣቋሪጽናየን ኣለና” ኢሉ።

ጌታቸው ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ኤን.ቢ.ኢ.