ሞጋዲሾ (ሶማሊጋርድያን) – ግብጽን ጅቡቲን ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ሶማልያ ዝካየድ ዘሎ ተልእኾ ደገፍን ምርግጋእን ሕብረት ኣፍሪቃ (AUSSOM) ሰራዊት ከበርክታ ምዃነን ኣፍሊጠን። እዚ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2025 ክጅምር ተሓሲቡ ዘሎ ሓድሽ ተልእኾ፡ ነቲ ክሳብ መወዳእታ ናይዚ ዓመት ክስሕብ ተሓሲቡ ዘሎ ተልእኾ መሰጋገሪ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ሶማልያ (ATMIS) ዝትክእ እዩ።

እዚ ኣዋጅ፡ ኣብታ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ግጭትን ዘይውሕስነትን እትቃለስ ዘላ ሃገር ሶማልያ ንምርግጋእ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኣህጉራዊ ጻዕሪ ርኡይ ምዕባለ ዘመልክት እዩ። ኣውስሶም ነቲ ንባዕሉ ኣብ 2022 ካብ ተልእኾ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ሶማልያ (AMISOM) ዝወሰደ ATMIS ክትክኦ እዩ።እዚ ምስግጋር ነቲ ዝምዕብል ዘሎ ባህሪ ዕላማታት ናይቲ ተልእኾን ምስቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ዝንቀሳቐስ ዳይናሚክስ ምትዕጽጻፍ ህጹጽ ኣድላይነትን ዘንጸባርቕ እዩ።

እዚ ሓድሽ ተልእኾ ኣብ ወሳኒ እዋን እዩ ዝመጽእ ዘሎ። ሰበስልጣን ሶማልያ ኣብ መጀመርታ ክሳብ መወዳእታ 2024 ምሉእ ሓላፍነት ጸጥታ እታ ሃገር ክወስዱ ዕላማ ነይርዎም።እንተኾነ ግን ኩነታት ጸጥታ ኣብ ዘይተረጋገጸሉ እዋን ናብ ኣውሶም ምስግጋር ኣብ ጻዕርታት ዓቃብ ሰላም ቀጻልነትን ኣድማዕነትን ንምርግጋጽ ኣገዳሲ ስጉምቲ ኮይኑ ይረአ።

ግብጺ ናብ ተልእኾ ደገፍን ምርግጋእን ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ሶማልያ (AUSSOM) ሰራዊት ንምውፋር ምእታዋ፡ ነቲ ድሮ ዝተሓላለኸ ኩነታት ናይቲ ዞባ ሓድሽ ዳይናሚክስ የላልየሉ። እዚ መብጽዓ መንግስቲ ሶማል ኢትዮጵያ ምስ ሶማሊላንድ ዘካየደቶ ኣካታዒ ስምምዕ ምብጻሕ ባሕሪ እንተዘይሰሪዛ ካብቲ ተልእኾ ክትግለል ድሕሪ ምሕታቱ’ዩ።

ነቲ ናይ ምርድዳእ ስምምዕ ብድምጺ ተቓዊሙ፡ ንሶማል ካብ ዝኾነ ይኹን ክመጽእ ዝኽእል ወራር ኢትዮጵያ ንምክልኻል ድልውነቱ ዝገለጸ መንግስቲ ግብጺ፡ ሕጂ ህላወኡ ኣብ ባይታ ክስመዓሉ ይሸባሸብ ኣሎ። እዚ ምዕባለ ኣብ ሶማልያ ዘሎ ወጥሪ ብዓቢኡ ከዕብያ ይኽእል እዩ፣ ብፍላይ ኣብ ግራንድ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ (GERD) ዝካየድ ዘሎ ምስሕሓብ ኣብ ግምት ብምእታው፣ እታ ሃገር ናብ ናይ ካይሮን ኣዲስ ኣበባን ዓውደ ውግእ ክቕይራ ይኽእል እዩ።

ምውፋር ሰራዊት ግብጺ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ግብጽን ኢትዮጵያን ዘሎ ዞባዊ ንሕንሕ ከጋድድ ተዳልዩ ከምዘሎ፡ ነቲ ብፕሮጀክት ጂ.ኣር.ዲ. ግብጺ ኣብ ሶማልያ ወተሃደራዊ ተሳትፎኣ ንዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት ዝያዳ ከደናግርን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ቀጥታዊ ምግጣም ከስዕብን ይኽእል’ዩ። እቲ ሓድሽ ተልእኾ ኣብ ወርሒ ጥሪ 2025 ካብ ኣቲሚስ ስልጣን ክሕዝ ኣብ ዝዳለወሉ ዘሎ እዋን፡ ህላወ ሓይልታት ግብጺ ኣብ ስርሒታዊ ዳይናሚክስ ኣውሶም ክጸልዎ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ሰፊሕ ጂኦፖለቲካዊ መልክዕ ናይቲ ዞባ ከም ስትራተጂካዊ መዛዘሚ ኮይኑ ከገልግል ይኽእል እዩ።