“እቶም ዝተነጽጉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ሳልሳይ ሃገር ንምስጓግ ዝዓለመ ናብ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ዝሓለፈ እማመ ​​ፒ.ኤል.ኣር ዘስካሕክሕ እዩ።” ብመገዲ መድረኽ፡ ክኢላታት፡ ማሕበራትን ውክልናታት ፖለቲካዊ ውድባትን፡ “ኣብ ዝተወሰኑ ፖለቲካዊ ወከልቲ ክውንነት ናይቲ ኣብ ስዊዘርላንድ ብዲክታቶርያዊ ስርዓት ዝጥቀመሉ ልስሉስ ሓይሊ ዝኽሕድ ዘሎ ዘንጸባርቕ መስሓቕ ውሳነ” ዝብል ቁጥዐኦም ይገልጹ።

ብ9 ሰነ፡ 125 ሃገራውያን ኣማኸርቲ፡ ብሕልሚ ጃምላዊ ምስጓግን ኣዝያ ርሑቕ ሃገርን ተሰኪሞም ክኸዱ ሓዲጎም፡ ንሳ ድማ፡ ብመቕጻዕቲ ምወላ፡ ነቶም ካብ ስዊዘርላንድ ዝተነጽጉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ክትሕዝ፡ ናይ ምምራሕ ስደተኛታት… ምምላስ ኣብ ኤርትራ። ዘይምቾት ብርግጽ። እቲ ቁሪ ኣብ ዓንዲ ሕቖ፡ እቲ ቁጥዐ ብርግጽ። ግን ከኣ ዘረጋግእ ሓሳብ’ውን፣ ዋላ’ኳ እቲ ዕቱብ ዓውደ-ጽሑፍ እንተሃለወ፣ እማመ ፒ.ኤል.ኣር ብፕራግማቲክ ክውን ክኸውን ዘይክእል ቅብጸት ጥራይ ምዃኑ: ብሳልሳይ ሃገር ኣቢልካ ተግባራዊ ስምምዕ መተሓላለፊ ንምትግባር፣ ድሮ በርንን ኣስመራን ኣድላዪ ምኾነ ምምላስ ስደተኛታት ብዝምልከት ስምምዕ ኣለዎም፣ እዚ ድማ ከምኡ ኮይኑ ኣይፈልጥን ምናልባት እውን ፈጺሙ ኣይክኸውንን እዩ። ከምኡ’ውን፡ እታ “ትራንዚት” ስምምዕ ዝግበረላ ሃገር፡ ኣብ መንጎ ስዊዘርላንድን… ስዊዘርላንድን ከም ድልድል ጥራይ እያ ከተገልግል ትኽእል። እዚ ድማ ብዓቢ ወጻኢታት ኣብ ሳልሰይቲ ሃገር ጽግዕተኛ እናገበራ፡ ብመንጽር ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት ምስ ሃገራውን ኣህጉራውን ትካላት ተኣማንነታ ከተረጋግጽ ክትግደድ እያ።

ቤት ምኽሪ ፌዴሬሽን ማለት እቲ ፈፃሚ ስራሕ ድሮ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ኣተገባብራ እዚ ዘይሰርሕ ስጉምቲ ስጉምቲ ምውሳድ ኣብዩ። ድሕሪ ድምጺ 9 ሰነ፡ ሕጂ ነዚ ህዝባዊ ምዕራፍ ንጥረ ነገር ክህቦ ክፍትን ተገዲዱ ኣሎ፡ እዚ ድማ ከምቲ ናቱ ሞዴሉ፡ ሓተትቲ ዑቕባ ናብ ሩዋንዳ ንምስጓግ ዝሓንጸጾ መደብ እንግሊዝ፡ ብኣድካሚ ተኸታታሊ ውድቀት ክውዳእ እዩ። እዚ ዳሕረዋይ ካብ 2022 ጀሚሩ ብዘይካ ተኸታታሊ ውድቀት ካልእ ኣይነበረን፡ ምምጻእ ስደተኛታት ናብ ዓዲ እንግሊዝ ንምውሳኽ ዘየዝሕሎን ነታ ሃገር ካብ ውዕል ኤውሮጳዊ ሕብረት ሰብኣዊ መሰላት (ECHR) ክትወጽእ ኣብ ኣፍደገ ክደፍኣ ዳርጋ ኣይከኣለን። .

እቲ ዝተወሰኑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዘሳተፈ ስፍሕ ዝበለ ባእሲ ብዝኾነ ይኹን መገዲ ኣንጻር ስዊዘርላንድን ህዝባን ሕብረተሰባን ኣቀባብላኣን ዝቐንዐ ኣይኮነን። ብሓቂ ነዚ ዓመጽ’ዚ ደው ከነብሎ እንተድኣ ኣለና፡ ናይ ዕሱብነት ሕቶ ዘይኮነስ፡ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ’ቶም ኣብ ስዊዘርላንድ ዝርከቡ ስደተኛታት ዝገብሮ ዘሎ ሓንካኽ ጸቕጢ ዘስዕቦ ክውገድ ዝኽእል ሳዕቤን ምዃኑ ክንርዳእ ይግባእ።

ደገፍቲ እማመ 9 ሰነ ክእመኑሉ ዘይደልዩ ሓቂ፡ ኤርትራ፡ ካብ ስዊዘርላንድ ዝወሓደ ህዝቢ ዘለዋን ዳርጋ 330 ዕጽፊ ዝነኣሰ GDP ዘለዋን ኣፍሪቃዊት ምልካዊ ስርዓት፡ ኣብ መላእ ኤውሮጳ ሓቀኛን ዘየረጋግእን ጽልዋ ኣለዋ። እቲ ዓመጽ በቶም ስደተኛታት ዘይኰነስ፡ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝለኣኾ’ዩ፡ ሳላ’ቲ ኣብ መሬት ስዊዘርላንድ ዝገብርዎ ምትእትታው ደገፍቲ መንግስቲ ዝድግፉ ወኪላቱ፡ ብፍላይ ኣብ እዋን ባህላዊ በዓላት ተመሲሎም ኣብ ዝካየዱሉ ናይ ፕሮፖጋንዳ ፍጻመታት።

ካብ ህዝባውያን ቺሜራታት ርሒቖም፡ ኣብ ስዊዘርላንድ ቀለልቲ፡ ተግባራውን ኣድማዕን ስጉምትታት ክውሰዱ ይኽእሉ እዮም፡ ኤምባሲታት ኤርትራ ንመመልከቲ ዑቕባ ምጥቃም ደው ምባል፤ እቲ 2% ግብሪ ኣብ ልዕሊ ዲያስፖራ ክኽፈል ምዕጋት፤ ኣንጻር ምዝገባን ፕሮፖጋንዳን ብወከልቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝግበር ጸቕጥን ምቅላስ። ብሓጺሩ ኣብ መሬት ስዊዘርላንድ ንዝርከቡ ሰባት ንሓዋሩ ሓልዎም።

ካብ ወተሃደራት ኤርትራ ምህዳም ሕጋዊ ምኽንያት ምሕታት ዑቕባ’ዩ፣ ከምቲ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት (UNHCR)ን ኣብዚ ጉዳይ ዝሰርሑ ማሕበራትን ብዘይሕለል ይደግሙ፣ ምስ ኩሉ ግቡእ ኣኽብሮት ነቶም ስዊዘርላንድ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘላ። ልዕሊ ሰብኣዊ መሰላት። ኤርትራዊ ምስጓግ ምኹናን ምዃኑ ፈጺምና ክንርስዖ የብልናን። ባይቶ ኣንጻር ስቅያት ሕቡራት ሃገራት (CAT) ድሮ ንተግባራት ስዊዘርላንድ ብዛዕባ ኣተሓሕዛ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዝምልከት ሽዱሽተ ግዜ ኮኒንዎ ኣሎ፡ ኣንጻር’ዚ ሕማማት ድርቅና ደው ንበል። ፖሊሲ ዑቕባን ሓለዋን ዓመጽ ንምምካትን ንኤርትራውያን ስደተኛታትን ንዝተረፉ ነበርቲ ስዊዘርላንድን ጥዑይ ማሕበራዊ ሃዋህው ንኽህልዎም ኣበርክቶ ዝገብር እንኮ መገዲ’ዩ።

ዝርዝር ፈረምቲ፤

ፕሮፌሰር ዴቪድ ቦዚኒ – ማሕበራዊ ስነ-ሰብ፡ ዩኒቨርሲቲ ፍሪቦርግ
ፕሮፌሰር ዲድየር ፔክላርድ – መጽናዕቲ ኣፍሪቃ፡ ዩኒቨርሲቲ ጀነቫ
ፕሮፌሰር ኤስተል ሶሂየር – ባህላዊ ታሪኽ፡ ዩኒቨርሲቲ ጀነቫ
ፕሮፌሰር ኮርኔልያ ሁመል – ስነ-ማሕበረሰብ፡ ዩኒቨርሲቲ ጀነቫ
ፕሮፌሰር ዮሃንስ ሹበርት – ፖለቲካዊ ስነ-ሰብ፡ ዩኒቨርሲቲ ባዘል
ቅድመ ኣሊክስ ሃይኒገር – እዋናዊ ታሪኽ፡ ዩኒቨርሲቲ ፍሪቦርግ
ፕሮፌሰር ኣርሜል ቾፕሊን – ጂኦግራፊ፡ ዩኒቨርሲቲ ጀነቫ
ፕሮፌሰር ዎልበርት ስሚት – ኤትኖታሪኻዊ፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ፍሪድሪክ ሺለር ጀና ብጻይ
ፕሮፌሰር ሚርጃም ቫን ራይዘን – ኣህጉራዊ ዝምድናታት፡ ዩኒቨርሲቲ ቲልስበርግ
ማርቲን ፕላውት – ጋዜጠኛ/ተመራማሪ፡ ዩኒቨርሲቲ ለንደን
ዶክተር ኣሌክሳንደር መከልበርግ – ክኢላ ስነ-ሰብ፡ ዩኒቨርሲቲ ኮለጅ ለንደን
ማትዮ ባክቶልድ – ተማሃራይ ዶክትሬት፡ ኮለጅ ደ ፈረንሳ
ለስ ቨርትስ ጀነቮይስ
ጀነቮይስ ሶሻሊስት ፓርቲ
ጉጅለ à Gauche ዝብል ጽሑፍ ኣሎ።
ሶሊዳሪተS
ክርስቲያን ዛውግ – ፕረዚደንት ዲ.ኤ.ኤል (ምክልኻል ኣረጋውያን፡ ተኻረይቲ፡ ስራሕን ማሕበራውን)
ቫለንታይን ፕረላዝ – ፕረዚደንት ሶሻሊስታዊ ፈደረሽን ኣውራጃ ሴረ
ምውህሃድ asile.ge
United 4 EritreSOSF (ሓድነት ብዘይ ዶብ)
ሳምሶን የማነ – ናይ ፖለቲካ ሳይንቲስትን ሓባራዊ ፕረዚደንት Eritreischer Medienbund Schweiz
ጁልያ ዳንከን-ካሰል – ፕረዚደንት EEPA (ናይ ኤውሮጳ ግዳማዊ ፕሮግራም ምስ ኣፍሪቃ)
ሜሮን ደስታ – ኣፈኛ ኣደሓ (ማሕበር ዘተን ምልውዋጥን ምስ ቀርኒ ኣፍሪቃ)
ሜ ላይላ ባቱ – ጠበቓ ኣብ ባር ጀነቫ
Me Pantea Sadeghipour – ጠበቓ ኣብ ባር ጀነቫ
ኣማኑኤል ዲዮና – ኣባል ኮሚተ ሊግ ስዊዘርላንዳዊ ሰብኣዊ መሰላት
ዶክተር ዎልፍጋንግ ሃይንሪክ – ኣማኻሪ
ኤስያ ዓብደልቃድር – ኣማኻሪ
ኣሚር ግሂደይ – ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት
ጆርዳኖስ ግሂደይ – ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት
ሪኖይ ፓዝሃያምኮቲል – ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት
ክብሮም ዓንዶም – ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት