عبر عدد كبير من اليمنيين البحر الأحمر

https://www.bbc.com/tigrinya/articles/c687v2g2p7g7o

22 መስከረም 2026

ንባብ: 5 ደቓይቕ

ኢብራሂም ዒሳ ወዲ 50 ዓመት ኰይኑ፡ ኣብታ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ እትርከብ ከተማ ድሁባብ’ዩ ዝነብር ነይሩ።

ድሁባብ ቀንዲ መስመር ውግእ ናይቲ ኣብ ሞንጎ ዕጡቓት ሑቲን ናይቶም ብመንግስቲ ስዑያ ዝድገፉን ዕጡቓት መንግስትን’ያ ዀይና ዘላ።

እጂ ግን ምስ ስድራኡ ካብቲ ኲናት ብምህዳም ኣብ ጅቡቲ ኣብ ዝርከብ መዓስከር ስደተኛታት ኦቦክ’ዩ ዝነብር ዘሎ።

ኣብቲ መዓስከር ንባብ ኤል መንደብ ኣቋሪጾም ናብ ጅቡቲ ዝኣተዉ ብዙሓት የመናውያን’ዮም ተዓቂቦም ዘለዉ።

እቶም የመናውያን በብዝጥዕሞም ንባሕሪ ኣቋሪጾም ናብ ጅቡቲ ምስ ኣተዉ፡ ገሊኦም ብእግሮም ገሊኦም ብመካይን ናብቲ ብመንግስቲ ጅቡቲን ሕቡራት መንግስታትን ዝመሓደር መዓስከር’ዮም ዝተኣኻከቡ ዘለዉ።

ኢብራሂም “ደቀይ ብፍርሒ እናኣንቀጥቀጡ ከመይ ኢለ’የ ኢደይን እግረይን ኣጣሚረ ኮፍ ክብል” ድሕሪ ምባል “ድምጺ ናይ ነፈርቲ ኣብ ዝሰምዕሉ፡ ክውጭጩን ክበኽዩን’ዮም ዝጅምሩ፡ ነዚ እናርኣኻ’ሞ እንታይ ኢኻ ክትገብር ትኽእል? እዚ ስለዝዀነ ኢና ሃዲምና በቃ ደቅና ከነድሕን” ይብል።

ኢብራሂም ኣብ የመን ገፋፊ ዓሳ ስለዝነበረ፡ ባዕሉ ዝውንና ዓባይ ጃልባ ነይራቶ’ያ።

ገለ ስድራቤታት ካብ የመን ንኣሽቱ ንብረት ሒዘን ክመጻ ክኢለን እየን – ሓንቲ ስድራቤት “ጀራክ” ዝበሃል ነዊሕ ብሓጺን ዝተሰርሓ ሻምብቆ ሽሻ ከይተረፈ ሒዛ ክትመጽእ ክኢላ፡ ገሊአን ስድራቤታት ግን ነታ ኣብ ዝባነን ዝነበረት ክዳን ጥራይ ሒዘን’የን ናብ ጅቡቲ ኣትየን።

ኣብ ዝሓለፈ ቅሩብ መዓልታት ጥራይ ልዕሊ 3000 ስደተኛታት ናብ ጅቡቲ ኣትዮም ኣለዉ፡ መብዛሕትኦም ከኣ ጥርኑፋት ስድራቤታት’ዮም።

ሕቡራት ሃገራት በቲ ሕጂ ኣብ የመን ማዕቢሉ ዘሎ ኲናት ልዕሊ 120 ሽሕ የመናውያን ካብ ቤት ንብረቶም ከምዝተፈናቐሉ’ዩ ዝግምት።

ኣብዚ ወርሒ፡ ዕጡቓት ሑቲ ነቲ ዝበዝሐ ሰብ ብጻዕቂ ዝነብረሉ ከባቢታት የመን ክቈጻጸርዎ ክኢሎም ኣለዉ።

ካብቲ ቀንዲ ክቈጻጸርዎ ክኢሎም ዘለዉ ቦታ ከኣ፡ እቲ ንንግዲ ዓለም ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝዀነ ንቀይሕ ባሕሪ ምስ ወሽመጥ ዓደንን ህንዳዊ ውቅያኖስን ዘራኽብ ባብ ኤል መንደብ’ዩ።

እታ ነቲ ዓለምለኸ ተቐባልነት ዘለዎ መንግስቲ የመን እትድግፍ ስዑድያ ከም ግብረ መልሲ ኣብቲ ዕጡቓት ሑቲ ተቖጻጺረምዎ ዘለዉ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኣማኢት ደብዳብ ነፈርቲ ኣካይዳ ኣላ።

ዕጡቓት ሑቲ ብወገኖም ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ኣብ ዝርከባ ከተማታት ስዑድያ ኣማኢት ናይ ድሮንን ናይ ሚሳይልን መጥቃዕቲ ፈጺሞም።

ኢብራሂምን እቶም ኣብ ጅቡቲ ቢቢሲ ዘዘራረቦም የመናውያንን ነቲ ካብን ናብን ዝካየድ ዘሎ ደብዳብ ኣመልኪቶም “ንሕና መን’ዩ ንመን ዘጥቅዖ ዘሎ ኣየገድሰናን’ዩ፡ ንዓና ቦምባታት’ዩ ዝዘንበና ነይሩ፡ ንሱ ስለዝዀነ ኢና ሃዲምና ናብዚ መጺእና” ዝብል መልሲ’ዩ ዘለዎም።

ጅቡቲ ካብ የመን ንደቡባዊ ምዕራብ ንባብ ኤል መንደብ ሰጊርካ ኣብ ኣፍሪቓ እትርከብ ንእሽተይ ሃገር’ያ።

እዛ ሃገር ኣብቲ ኣብ መንጎ ሑቲን ብስዑድያ ዝድገፍ መንግሰቲ የመንን ዝካየድ ዘሎ ኵናት ፈጺማ ኢዳ ከምዘይትሕውስ ብግሉሕ ኣፍሊጣ’ያ።

ጅቡቲ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ሓንቲ ካብተን ዝበዝሓ ናይ ወጻኢ ወተሃደራዊ መዓስከራት ዘለዋ ሃገር’ያ።

ኣመሪካ ካብ 2003 ጀሚራ ኣብ ጅቡቲ ዓስኪራ ትርከብ፡ ቻይና’ውን ኣብ ጅቡቲ ክልተ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኣለዋ።

ቻይና ኣብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ካብ ዘለዋ ወተሃደራዊ መዓስከራት እቲ ኣብ ጅቡቲ ዘሎ እቲ ዝዓበየ’ዩ፡ ኣብ ዝሓለፈ ቀረባ እዋናት’ውን ኣዝያ ኣስፊሓቶ ኣላ።