https://sudantribune.com/article/318492

8 መስከረም 2026 (በርሊን) – መራሕቲ ጀርመን ንፕረዚደንት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ሼክ መሓመድ ቢን ዛይድ ኣል ናህያን ሃገሩ ኣብ ሱዳን ግፍዒ ኣብ ምልዕዓልን ግህሰት ዘቤታዊ መሰላትን ዘለዋ ግደ ብግህዶ ክቃወምዎ ከም ዘለዎም ሂዩማን ራይትስ ዎች ሰሉስ ሓቢሩ።
ቻንስለር ፍሪድሪክ መርዝን ፕረዚደንት ፍራንክ-ዋልተር ሽታይንማየርን ኣብ 10 መስከረም ንመራሒ ኢሚሬትስ ከአንግድዎ ተመዲቦም ኣለዉ፣ ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ክልቲአን ሃገራት ዓብዪ ናይ ኢንቨስትመንት ሽርክነት ክእውጁን ምስ ኣፍረይቲ ኣጽዋር ጀርመን ምይይጥ ክገብሩን መደብ ከም ዝገብሩ ዝገልጽ ጸብጻባት እናሃለወ ኽነሱ ኢዩ።
ሚኒስትሪ ወጻኢ ጀርመን ብ4 መስከረም ነቲ ኣብ ሱዳን ዘሎ ኲናት ዘጐሃህሮ ቀረብ ኣጽዋርን ናይ ወጻኢ ገንዘብን ደው ክብል ከም ዘለዎ ገለጸ።

ኣፈኛ ሚኒስትሪ ወጻኢ ክርስችያን ጊስ ንጋዜጠኛታት ከም ዝገለጾ ኣጽዋር ናብ ተዋጋእቲ ጕጅለታት ምልኣኽ ነቲ ግጭት የናውሖን ስቓይ ሲቪል ከም ዜዕምቖን በርሊን ካሜራታት ቅድሚ ምዝርጋሕ ዘይኰነስ ብቐጥታ ናብ ወጻእተኛታት ተዋሳእቲ ኸም እተቕርብ ገለጸ።

ተቘጻጸርቲ መሰላትን መርመርቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ንመንግስቲ ወሽመጥ ወሽመጥ ነቶም ካብ ሚያዝያ 2023 ኣትሒዞም ነታ ሃገር ንምቍጽጻር ምስ ሰራዊት ሱዳን ዝዋግኡ ዝነበሩ ወተሃደራዊ ሓይልታት ቅልጡፍ ደገፍ ሱዳን (RSF) ኣጽዋርን ገንዘብን ወጻእተኛታት ተዋጋእትን ከም ዝሃበት ከሰስዎ።

ብ1 መስከረም ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሱዳን እተሓትመ ጸብጻብ ከም ዝሕብሮ ምስ ኢሚሬትስ ዝተኣሳሰሩ ወይ ዝንቀሳቐሱ ውልቀ-ሰባትን ትካላትን ምስ ወተሃደራዊ ደገፍ ኣብ ምሃብን ወጻእተኛታት ኮንትራት ናብ RSF ኣብ ምልኣኽን ዓብዪ ግደ ነይርዎም ኢዩ።
ጸብጻብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከም ዝገለጾ ኣርኤስኤፍ ገበናት ኲናትን ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነትን “መለለዪ ጃምላዊ ቕትለት” ዘለዎን ተግባራት ከም ዝፈጸመ ይገልጽ። ኢሚሬትስ ነቲ ወተሃደራዊ ጕጅለ ወተሃደራዊ ደገፍ ከም እትህብ ዚገልጽ ክስታት ብተደጋጋሚ ነጺጋቶ እያ።
“መንግስቲ ጀርመን ነቲ ኣብ ሱዳን ዘለዋ ኣዕናዊ ግደ ብግህዶ ንምዝርራብ ድሌት ዘይምህላዉ ኣዝዩ ዘጨንቕ ኢዩ” ኢሉ ፊሊፕ ፍሪሽ ዳይረክተር ጀርመን ሂዩማን ራይትስ ዎች ።
ፍሪሽ በርሊን ኣቐድም ኣቢላ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ እቲ ኣብ ሱዳን እተፈጸመ ግፍዒ ምርመራ ንኽግበር ጸቕጢ ገይራ ከም ዝነበረትን ኣብ መጀመርታ እዚ ዓመት እዚ ብዛዕባ እቲ ቕልውላው ዓብዪ ኣኼባ ከም ዘዳለወትን ገለጸ።
“እዚ ነቲ ኢሚሬትስ ኣብ ሱዳን ዘለዋ ጐዳኢ ግደ ንምፍታሕ ዘይምኽኣላ ዝያዳ ዘጨንቕ ይገብሮ፣ እዚ ኸኣ ንመጻኢ ግህሰይቲ ብውጽኢታዊ መገዲ ናጻ ፓስፖርት ይህብ” በለ።
ኣብ ግንቦት ኣብ ኣቡ ዳቢ እተመስረተ ትካል ጸጥታ ብኣማእታት ዝቝጸሩ ኮሎምብያውያን ዕጡቓት ኣብ ሱዳን ምስ ተዋጋእቲ RSF ከም እተላእከ እንተላይ ኣብ ጥቅምቲ 2025 ርእሰ ከተማ ሰሜን ዳርፉር ኤል ፋሸር ኣብ እተታሕዘትሉ እዋን ከም ዝቘጸረ ሰነድ ኣረጋጊጹ።
እቲ ተዓዛቢ መሰላት በርሊንን ሕብረት ኣውሮጳን ነቲ ትካል ክምርምርዎ ዕላማ ዘለዎ እገዳ ክገብሩ ከምኡውን ኣብ ልዕሊ ኢሚሬትስ ኣብ መላእ ሕብረት ዝፍጸም እገዳ ኣጽዋር ከውጽኡ ተማሕጸኖም።