https://hornreview.org/2026/06/17/egypts-ethiopia-geostrategic-grammar-the-case-of-politicide/
እቲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየድ ዘሎ ኲናት ኣብ ልዕሊ መዕቈቢ ቦታታትን ኮሪደሮችን ዝካየድ ዘሎ ውግኣት ማእከላዊ ምዃኑ ዘርኢ ንመጻብቦ ሆርሙዝ ምስ መጻብቦ ባብ ኤል ማንዴብን ቀይሕ ባሕርን ክሓዋውስ ይኽእል ኢዩ። ቀይሕ ባሕሪ ወተሃደራዊ ምምሕያሽ ምስቲ ብምኽንያት ግጭት ማእከላይ ምብራቕ መጻብቦ ባብ ኤል ማንዴብ ክዕጾ ዝኽእል ተኽእሎ ነቲ ወሳኒ መስመር ባሕሪ ናብ ግንባር ባሕሪ ክቕይሮ ይኽእል ኢዩ እዚ ድማ ንህልውናን ህላወን ቍጠባ ኢትዮጵያ ኣብ ሓደጋ ከእቱ ይኽእል ኢዩ እዚ ድማ ኣብዚ ወሳኒ ኮሪደር ንንጥፈታት ባሕሪ ጥራይ ኢዩ ዝምርኰስ።
ብተወሳኺ ካብ ዞባ ወጻኢ ዘለዉ ተዋሳእቲ ነዚ ዅነታት እዚ ንጥቕሞም ይጥቀሙሉ ኣለዉ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኣፍሪቃ ድማ ኣብ ጂኦፖለቲካዊ ንድፊኦም ዘተኰረ ዞባዊ ስርዓት ንምፍጣርን ይቃለሱ ኣለዉ። ግብጺ ሓንቲ ኻብተን ኣብ ኒልን ቀርንን ቀይሕ ባሕርን ኣብ ግብጺ ዘተኰረ ስርዓት ንምፍጣር ምስ ኤርትራ ብምስምማዕ እትጽዕር ዘላ ሃገር እያ። ግብጺ ኣብ ሰነ 2026 ንፕረዚደንት ኢሳያስ ኢሳያስ ናይ ኢህወዴግ ኤርትራ-ኤርትራ ኣአንጊዳ ኣላ እዚ ድማ ምስ ኢትዮጵያ ዘለዋ ግህዶ ጽልኢ ዞባዊ ዝገብሮ ኣብ መላእ ዞባ ፖሊሲ ትስዕብ ኣላ። ኤርትራ ኣብ ዙርያ ግብጺ እትዘውር ዘላ መትረብ ነቲ ግብጺ ኣብ ቀርንን ቀይሕ ባሕርን ዘለዋ እናሰፍሐ ዝኸይድ ዘሎ ጽልዋ መትረብ ኰይና ኣላ።
እታ ንሃገራዊ ድሕንነት ኣዕራብ እትምንጭን ዘተባብዕን ግብጺ ሕጂ ነዚ ናይ ጸጥታ ኣተሓሳስባ ናብ ጸጥታ ቀርኒ የስፋሕፍሕ ኣሎ። ግብጺ ቀርኒ ብቐጥታ ንሃገራዊ ድሕንነታ ዘስፋሕፍሕ ምዃኑ ብቐጥታ ትዛረብ ኣላ ። እዚ ድማ ሃገራት ቀርኒ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘጥቅዕ ጂኦፖለቲካዊ ፕሮጀክትታታቶምን ህርፋኖታቶምን ሓገዝቲ ንምግባር ዝግበር ጻዕሪ ኢዩ። ግብጺ ንልዑላውነት ሃገራት ቀርኒ ንምሕላው ንገዛእ ርእሳ ከም ዕቝባ ናይተን ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝርከባ ሃገራት ቀርኒ ገይራ ንምዕባለን ድሕንነትን ኢትዮጵያ ዝቕይድ ጸረ-ኢትዮጵያ ዞባዊ ግንባር ንምፍጣር ከም መዕቈቢ ገማግም ቀርኒ ገይራ ተቕርብ። ካይሮ ናይ ምስፍሕፋሕ ፖሊሲ ነቲ ዞባ ወይ ሃገራት ቀርኒ ምስ ኢትዮጵያ ንምጋጮ ተባሂሉ እዩ ተዳልዩ። ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ሃገራት ነዚ ንኢትዮጵያ ዘይምርግጋእን ነቲ ዞባ ናብ ዑናታት ክቕይሮን ዝኽእል ጂኦፖለቲካዊ ጸወታ ንኽጻወቱ ከም ዞባዊ ወኪል ኰይነን ከገልግላ ብምኽኣተን ሕጉሳት ኢየን።
ግብጺ ኣብ ቀይሕ ባሕርን ወሽመጥ ኤደንን ጂኦ-ቍጠባውን ጂኦፖለቲካውን ጂኦ-ጸጥታውን ጽልዋኣ ከተስፍሕ ከላ ወደባት ንምምዕባል ናይ ሎጅስቲክስ ማእከላት ንምቛም ወተሃደራት ብምዝርጋሕ ከምኡውን ኣብ ገማግም ባሕሪ ቀርኒ ዘለዋ ጂኦ-ቍጠባውን ጂኦፖለቲካውን ጂኦ-ጸጥታን ጽልዋኣ ከተስፍሕ ኣላ ። ህላወ ግብጺ ምስ ገማግም ቀርኒ ሃገራት ብንግድን ባሕርን ምትእስሳር ምህላዉ ነቲ ኢትዮጵያ ኣካላዊ፣ ፋይናንሳዊ፣ ዲጂታላውን ኢንዱስትርያውን ምትእስሳር ንምድኻም ከምኡውን ኣዲስ ኣበባ ምስ ጐረባብታ ዘለዋ ርክብ ንምድላይ ይሕግዝ። ግብጺ ኣብቲ ዞባ ዘለዋ ናይ ባሕሪ ህላወ ንኢትዮጵያ ካብ ባሕሪ ዚፈልያን ካብቲ ዚቀያየር ዞባውን ዓለምለኻውን ኣከፋፍላ ሓይሊ ኺርሕቓ ዚኽእል ኵነታት ኪፈጥር ይኽእል እዩ። ህላወ ሓይሊ ባሕሪ ግብጺ ኣብ ዞባዊ ማያትን ወደባትን ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኣፍሪቃ ንወተሃደራዊ ምልኣኽን ናይ ምስትውዓል ንብረትን ኢትዮጵያ ንምቍጽጻር ዝግበር ጻዕሪ ኢዩ እዚ ድማ ንድሕንነታን ሉዓላውነትን ህልውናን ኣብ ሓደጋ ከእቱ ይኽእል ኢዩ።
