ሓዳስ ኤርትራ 12 ግንቦት 2015 መንግስቲ ኤርትራ፡ መተካእታ ናይቶም ክስራሓሎም ዝጸንሐ መሰጋገሪ ሲቪላውን ገበናውን ሕግታትን ስርዓቶምን ንትግባረ ከምዘብቅዐ፡ ሕጊ ንግድ ድማ ስዒቡ ንትግባረ ከምዝበቅዕ፡ ሚኒስተር ፍትሒ ፈውዝያ ሃሽም፡ ምስ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ኣብ ዘካየደቶ ቃለ-መሕትት ሓቢራ።
ሚኒስተር ፈውዝያ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንልዕልና ሕጊ ዝተቓለሰን ብዙሕ ማሕለኻታት ሓሊፉ ህላውነቱ ዘረጋገጸን ስለዝኾነ፡ ንመጻኢ ትውልዲ ብሰላም ዘነባብር ሕጊ ምድላው ኣድላዪ ከምዝነበረ ብምግላጽ፡ መንግስቲ ኤርትራ ነዚ ተገንዚቡ፡ ሰብኣዊ ክብረት ዘረጋግጽ፡ ንህዱእ ምዕባለ ዘጽልልን ርግኣት ዘንግስን ናይ ሕጊ ሰነድ ናይ ምቕራብ ሓላፍነቱ ከምዘልዓለ ኣስሚራትሉ።
“ህዝቢ ኤርትራ ንኣማኢት ዓመታት ብድብቱራትን ዘይድብቱራትን ልምዳዊ ሕግታቱ ክነባበር ዝጸንሐ ስልጡን ህዝቢ’ዩ” ዝበለት ሚኒስተር ፈውዝያ፡ ኣብ መሰረታዊ ክብርታት ወዲ-ሰብ ተመርኲሱ፡ ንኹሉ ብማዕረ ብዝርእን ንእንስሳታትን ኣትክልትን ከይተረፈ ብዝሓሊ ሕጊ ይምራሕ ከምዝነበረ፡ እንተኾነ ግን ነዞም ሕግታት ከምድላዩ ከይጥቀመሎምን ከይቅጽሎምን ብዝተፈላለዩ ገዛእቲ ብእዉጅን ዘይእዉጅን መገዲ ክኽልከል ምጽንሑ ብምጥቃስ፡ እዚ ሕጂ ንልምድታትን ባህልን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ግምት ኣእትዩ ተዳልዩ ዘሎ ሕግታት፡ ክፋል ጻማ ናይ’ቲ ህዝቢ ኤርትራ ዘካየዶ ቃልሲ ምዃኑ ገሊጻ።
እዚ ኣብ ትግባረ በጺሑ ዘሎ ሕግታት፡ ክብርታት ሕብረተሰብ ኤርትራ ከምዘንጸባርቕ ጌርካ ንምድላዉ፡ ነቶም ዝተደብተሩን ዘይተደብተሩን ልምዳውያን ሕግታት ዘጠቓልል ኣዝዩ ሰፊሕን ዓሚቚን ማሕበራዊ፡ ታሪኻውን ቊጠባውን መጽናዕቲ ከምእተኻየደ ብምብራህ ድማ፡ ኣብ ሕብረተሰብ ኤርትራ ዘሎ ሓባራዊ ኣተሓሳስባታት ተለልዩ፡ ኣብቶም ወጺኦም ዘለው ሕግታት ከምእተጠርነፈ ኣረዲኣ።
ምርቃቕን ምድብታርን ናይቶም ሕግታት ንዝወሰዶ ግዜ ኣመልኪታ ኣብ ዝሃበቶ መብርሂ፡ ሚኒስተር ፈውዝያ፡ እቲ ሕጊ ኣድማሳዊ መትከላት ከምዝሓቊፍ ንምግባር፡ ብሕብረተሰብ ኤርትራ ተቐባልነት ረኺቡ ክትግበር፡ ከምኡ’ውን ካብ ኩለን ዝምልከተን ኣካላት ንምምዕባሉን ንምጽፋፉን ዝሕግዙ ርእይቶታት ተኣኪቦም ንዓመታት ዘተን ክትዕን ከምእተኻየደሎም፡ ከምኡ’ውን ሞያውያንን ንሕብረተሰብ ዝውክሉ ኣብ ሕግን ባህልን ዓሚቚ ኣፍልጦ ዘለዎም ምኲራትን ለባማትን ዜጋታት ከምዘሳተፈ ኣብሪሃ።
ልዕልና ሕጊ ኣብ ትሕዝቶ ናይ’ቲ ሕግታት ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ኣቀራርብኡ’ውን ከም ዝምርኰስ ዝጠቐሰት ሚኒስተር ፈውዝያ፡ እቲ ሕጊ ብዘይካ ኣብ ትሕዝቶኡ ኣብ ኣነዳድፍኡ፡ ህዝቢ መሰሉን ግቡኡን ብቐሊሉ ዝፈልጠሉን ሳዕቤናት ምጥሓስ ዘለልየሉን ንምግባሩ፡ ነዊሕ ግዜ ከምዝወሰደ ኣረዲኣ።
እዚ ሕግታት’ዚ፡ ዘይከምቶም ኣበየ ዓውዱ ተኣዊጆም ዝስራሓሎም ዘሎ ኣማኢት ኣዋጃትን ሕጋዊ ምልክታታትን፡ ንውሱን ክፋል ሕብረተሰብ ወይ ኣካላት መንግስቲ ዝምልከት ዘይኮነስ፡ ብዘይ ኣፈላላይን ከከም ኩነታቱን፡ ንኩሎም ኤርትራውያን፡ ኣብ’ዛ ሃገር ዝነብሩ ሰባትን ናብ’ዛ ሃገር ዝመጹ ወጻእተኛታትን፡ ከምኡ’ውን ኣብ’ዛ ሃገር ዘለዋ ዝተፈላለያ ትካላትን ከምዝኾነ ገሊጻ። ሚኒስተር ፈውዝያ ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ሕጊ ዋንነቱ ናይ ህዝቢ ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ነቲ ሕጊ ብግቡእ ከምዝርደኦ ንምግባር፡ ዝምልከተን ኣካላት መንግስቲ ተዋሃሂደን ኣድላዪ ጻዕርታት ክካይዳ ከምዝግባእ፡ ብዓቢኡ ድማ ህዝቢ ነዚ ሕግታት ክፈልጦን፡ ክውንኖን ክከላኸለሉን ተላብያ።
